Vietnamville http://www.vietnamville.ca
Tổng thống Trump đầu hàng!
25.01.2019

Tổng thống Trump nhượng bộ, chính phủ Mỹ hoạt động trở lạiDuy Anh06:29 26/01/2019
Các phe phái trong chính quyền Mỹ đã đạt được thỏa thuận tạm thời mở cửa lại chính phủ sau 35 ngày ngừng hoạt động do bất đồng về ngân sách xây tường biên giới.


Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 25/1 tuyên bố đồng ý với một dự luật ngân sách nhằm cung cấp kinh phí hoạt động tới ngày 15/2 cho các cơ quan chính phủ Mỹ đang bị đóng cửa, nhưng đe dọa sẽ ban bố tình trạng khẩn cấp nếu quốc hội không "thiện chí".

Dự luật này sẽ không bao gồm gói ngân sách 5,7 tỷ USD phục vụ xây tường biên giới như ông Trump yêu cầu từ trước tới nay.

"Tạm thời tôi sẽ ký dự luật để mở cửa chính phủ trở lại. Trong vòng 21 ngày tới, tôi hy vọng cả các thành viên của hai đảng Dân chủ, Cộng hòa sẽ hành xử thiện chí", AFP dẫn lời Tổng thống Trump phát biểu tại Vườn Hồng thuộc Nhà Trắng.

Tong thong Trump nhuong bo, chinh phu My hoat dong tro lai hinh anh 1
Tổng thống Trump tuyên bố chấp nhận tạm thời mở cửa chính phủ Mỹ. Ảnh: AFP.

Không lâu sau phát biểu của Tổng thống Trump, dự luật ngân sách mới đã được thượng viện Mỹ thông qua. Đến tối 25/1, hạ viện cũng đã bỏ phiếu và thông qua dự luật này. Dự luật giờ sẽ được đưa đến Phòng Bầu dục để ông Trump ký.

Kết quả này đã giúp khép lại lần đóng cửa chính phủ dài ngày nhất trong lịch sử Mỹ, bắt đầu từ hôm 22/12. Nguyên nhân là quốc hội Mỹ không thông qua dự luật ngân sách cho chính phủ vì bất đồng về khoản chi 5,7 tỷ USDcho dự án xây tường biên giới của ông Trump.

Tổng thống Trump cho biết một ủy ban gồm các nghị sĩ từ lưỡng đảng Dân chủ - Cộng hòa sẽ được thành lập để xem xét về ngân sách phục vụ an ninh biên giới trước thời hạn 15/2. Nếu không có tiến triển, ông Trump có thể ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, sử dụng ngân sách quốc phòng để thực thi dự án tại biên giới phía nam nước Mỹ.

"Nếu chúng tôi không đạt được một thỏa thuận công bằng với quốc hội (về vấn đề tường biên giới), chính phủ sẽ lại đóng cửa vào ngày 15/2 hoặc tôi sẽ dùng quyền lực được trao cho tôi theo luật và Hiến pháp Mỹ để ban bố tình trạng khẩn cấp", ông Trump nói.

"Chúng ta thực sự không có lựa chọn nào khác ngoài việc xây một bức tường mạnh mẽ hoặc hàng rào thép".

Tong thong Trump nhuong bo, chinh phu My hoat dong tro lai hinh anh 2
Chủ tịch hạ viện Nancy Pelosi có mặt tại quốc hội Mỹ hôm 25/1. Ảnh: AFP.

Sự nhượng bộ của Tổng thống Trump được phe Dân chủ coi là một thắng lợi. Các lãnh đạo Dân chủ tại lưỡng viện quốc hội nhiều lần tuyên bố vấn đề an ninh biên giới chỉ có thể được thảo luận sau khi ông Trump đồng ý mở cửa lại chính phủ.

"Tổng thống nghĩ có thể đánh bại đảng Dân chủ, nhưng ông ấy đã không thể và tôi hy vọng đây là bài học dành cho ông", lãnh đạo phe Dân chủ tại thượng viện Chuck Schumer tuyên bố.

Trong khi đó, Chủ tịch hạ viện Nancy Pelosi khẳng định Tổng thống Trump đã đánh giá thấp sự đoàn kết trong nội bộ đảng Dân chủ.

Các cuộc đàm phán giữa Nhà Trắng và đảng Dân chủ về vấn đề ngân sách xây tường biên giới sẽ tái khởi động vào tuần tới. Lãnh đạo phe đa số Cộng hòa tại thượng viện Mitch McConnell nói ông hy vọng cuộc đàm phán sẽ diễn ra trong "thiện chí" nhằm giải quyết các khác biệt về an ninh biên giới.

Thượng nghị sĩ Schumer cho biết đảng Dân chủ phản đối việc cấp ngân sách xây một bức tường ngăn cách với Mexico, nhưng đồng ý các phương thức khác để đảm bảo an ninh tại biên giới.


Phụ tá thân cận của Tổng thống Mỹ Donald Trump bị bắt giữ

Roger Stone, người từng làm việc cho chiến dịch tranh cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã bị bắt giữ tại Fort Lauderdale, Florida ngày 25/1.

Theo AP và Reuters, ngày 25/1, văn phòng luật sự đặc biệt Robert Muller thông báo, ông Roger Stone, người từng làm việc cho chiến dịch tranh cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã bị bắt giữ tại Fort Lauderdale, Florida cùng ngày.

Bảo cáo trạng được công bố trên trang web của Bộ Tư pháp Mỹ cho biết, ông Stone bị cáo buộc cản trở một vụ kiện pháp lý, đưa ra tuyên bố sai sự thật và mua chuộc nhân chứng.

Trước đó, vào ngày 7/9/2018, ông George Papadopoulos - cựu phụ tá chiến dịch tranh cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã bị một tòa án nước này kết án 14 ngày tù.

Cựu phụ tá này đã nhận tội nói dối các đặc vụ liên bang đang điều tra xem liệu các thành viên của chiến dịch trên có thông đồng với Nga trước thềm bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016 hay không.

Ngoài án tù nói trên, ông Papadopoulos còn phải chịu quản thúc 1 năm và 200 giờ lao động công ích, đồng thời phải nộp phạt 9.500 USD.

Cựu Ngoại trưởng John Kerry: Ông Trump nên từ chức


Theo PV Vietnam+


Thành quả sau hai năm tại chức của TT Trump

Vũ Ngọc Yên (Danlambao) - Tổng Thống Trump rất sung sướng tuyên bố trước phiên họp khoáng đại của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc trong mùa thu 2017 - "Không có một chính quyền nào trong lịch sử đất nước Mỹ đạt nhiều thảnh quả như tôi". Lời tự khen của ông đã khiến các đại biểu cười rộ. Ngày 20.01.2019 đánh dấu hai năm tại chức Tổng Thống của doanh nhân địa ốc Donald Trump và cũng là thời điểm đánh giá những lời hứa của ông trong nửa nhiệm kỳ.

Cởi trói kinh tế 

Chính sách kinh tế của TT Trump mang đặc điểm biệt lập và bảo hộ. Kinh tế phát triển dựa trên cài cách thuế má sẽ tạo viêc làm mới. Trump chủ trương giới hạn tự do thương mải và buộc các doanh nghiệp Mỹ nên sản xuất trong nước. Như đã hứa trong lúc tranh cử, Trump đã rút ra Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), thay thế Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ với Mexico và Canada (NAFTA) bằng một hiệp định mới, cũng như thương thảo lại với Âu châu về Hiệp định đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại tây dương Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP). 

Trong chính sách năng lượng, TT Trump khai thác tối đa tài nguyên để Mỹ bớt lệ thuộc dầu nước ngoài. Ông Trump chỉ thị tái lắp đặt các đường dẫn dầu mà chính quyền Obama đã tạm ngưng vì vấn đề môi sinh. Ngày 01.06.2017 Trump quyết định rút khỏi Thoả thuận bảo vệ khí hậu Paris mặc cho thế giới phản đối. 

Tình hình kinh tế trong hai năm qua ổn định. Đất nước Hoa Kỳ thực sự đã khởi sắc từ những năm cuối nhiệm kỳ của người tiền nhiệm Obama, nhưng các biện pháp cải cách của chính quyền Trump như bãi bỏ các quy định bảo vệ môi sinh và giảm thuế cho doanh nghiệp đã đẩy mạnh phát triển kinh tế. Thuế doanh nghiệp từ 35% giảm xuống 21% giúp các doanh nghiệp tăng mở rộng sản xuất, tạo nhiều việc làm và đạt nhiều lợi nhuận. Lương của giới trung lưu tăng 1,2% đến 1,9%. Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 3,9%. 

Tuy nhiên chính sách bảo hộ kinh tế qua cuộc chiến thương mại do TT Trump khởi động lại làm nền kinh tế quốc gia bị chao đảo. Mức phát triển từ 4,2% trong quý 2 đã tụt xuống 3,4% trong quý 3 và tiếp tục giảm dưới 3% trong quý cuối năm. Chỉ số cổ phiếu Dow Jones ở mức cao nhất trong tháng chín cũng bị mất hơn 10% vào cuối năm. 

Trong diễn văn nhậm chức, Trump công bố sẽ tu sửa đường xá, cầu cống và phi trường để tạo thêm việc làm. Nhưng đến nay kế hoạch hạ tầng cơ sở dự kiến tổn phí 1500 tỉ vẫn chưa đưa ra quốc hội thảo luận. 

Giảm thâm hụt thương mại 

Vấn đề thâm hụt trong cán cân thương mại là mối lo ngại rất lớn cùa chính quyền Hoa Kỳ. Trump cho rằng Mỹ đã chịu thiệt thòi trong các thỏa ước thương mại. Ông kết án Trung Quốc cướp việc làm, phá hủy ngành công nghiệp chế tạo và trộm cắp công nghệ của Mỹ. Stephen Bannon, nguyên trưởng chiến lược của Tổng thống Trump còn cho rằng Mỹ từ lâu đã là "quốc gia triều cống" của Trung cộng vì các công ty Mỹ bị Trung cộng ép buộc chuyển giao nhiều sản phẩm công nghệ cao cấp và các phát minh khoa học kỹ thuật cũng như các chính quyền tiền nhiệm để Trung cộng hàng năm mang về nước một lượng tiền trên 300 tỉ USD qua giao dịch thương mại. Tệ trạng này phải chấm dứt. 

Chính quyền Trump công bố huỷ các thoả ước đa phương và ban hành các biện pháp áp thuế quan vào hàng nhập cảng từ Trung cộng và cả các quốc gia đồng minh Âu châu, Nhật, Hàn. Khởi đầu chính sách áp thuế đơn phương đã gây nhiều hoang mang và khó khăn cho các quốc gia bị trừng phạt. Nhưng chỉ sau vài tháng các quốc gia này đã liên minh trả đũa khiến chính sách áp thuế của Trump không mang lại hiệu quả như mong đợi. Thặng dư thương mại của Bắc Kinh với Mỹ trong năm 2018 vẫn tăng 17% lên 323 tỉ USD và mức xuất siêu của các quốc gia Âu châu chỉ trong 11 tháng đã tăng thêm 20% lên 129 tỉ USD. 

Chính sách tăng thuế thép, nhôm và nhiều sản phẩm nhập khẩu củng ảnh hưỡng đến các hoạt động thương mại của các công ty Mỹ ở nước ngoài. Tại Trung cộng nhiều hãng thông báo doanh thu cũng như lượng hàng bán bị giảm như Apple, Mattel, Tiffany Ford, GM, Tesla. Số xe bán của hãng xe Ford trong 11 giảm hơn 30%. Lượng xe bán của hãng xe GM cũng giảm 15% trong qúy ba. Ngay ngành rượu tại California cũng báo lượng xuất cảng qua Trung Cộng giảm 15% trong quý ba. Trong tháng 12 Trung cộng giảm 35,8% lượng hàng nhập khẩu từ Mỹ. 

Trước tình trạng hai bên đều bị thiệt thòi trong cuộc xung đột thương mại nếu còn tiếp tục đối đầu, nên Mỹ và Trung cộng đã đồng ý đình chiến và thương thảo lại. Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định sẽ đạt thỏa thuận với Trung cộng, một thỏa thuận "công bằng" cho tất cả vào nâm 2019. 

Lợi ích Mỹ trước hết 

Trong diễn văn nhậm chức, Trump đã nêu hai khẩu hiệu Nước Mỹ trước hết (America First) và Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại (Make America great again) làm tư tưởng chỉ đạo cho đường lối cầm quyền. Lợi ích quốc gia là yếu tố cốt lõi của chính sách đối ngoại và an ninh. 

Trump thường nhắc, Mỹ trong vai trò cảnh sát thế giới đã chi phí quá lâu và quá nhiều để bảo vệ các quốc gia khác. Trong tương lai các quyết định của chính quyền Trump trong chính sách đối ngoại sẽ không để hướng dẫn bởi những giá trị nhân quyền, dân chủ, tự do công lý mà chỉ dựa vào những tính toán kinh tế và chiến thuật. 

Trump ngợi khen những lãnh tụ cộng sàn, độc tài, sát nhân như Tập Cận Bình, Kim Jong Un, Mohammad bin Salman, Putin, Duterte, Trần Đại Quang... 

Trump đòi các đồng minh phải tăng đóng góp tài chính cho liên minh quân sự. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho báo Washington Post, ông Trump nói: ông không chỉ giảm sự can thiệp của Mỹ ở nước ngoài mà còn giới hạn vai trò của Mỹ trong NATO vì NATO quá tốn kém cho Mỹ. Là Tổng thống, Trump sẽ giới hạn sự tham gia quân sự ở khu vực Á châu-Thái bình dương. Các nước Nam Hàn và Nhật bản phải chi phí nhiều hơn cho sự phòng thủ quốc gia. 

Ông Trump xem chính sách đối ngoại của Obama và Clinton là một "thảm họa" nên ông huỷ bỏ nhiều thỏa thuận quốc tế mà chính quyền Obama ký kết bất chấp hậu quả. Trump quyết định dời Toà Đại sứ Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem, hủy bỏ thỏa ước nguyên tử với Ba Tư, rút khỏi Hiệp uớc Vũ khí Nguyên tử Tầm trung (INF) và tại Syria, Trump công bố rút quân mà không hội ý đồng minh. 

Bỏ TPP - Quà tặng cho Trung Cộng 

Chỉ sau 3 ngày nhậm chức, TT Donald Trump tuyên bố từ bỏ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một hiệp định được xây dựng trong gần một thập niên. Với 12 quốc gia ven Thái Bình Dương, bao gồm Mỹ, Nhật Bản và Canada, TPP chiếm gần hai phần năm nền kinh tế toàn cầu. Trump đã gọi đó là một “một thảm họa tiềm tàng cho đất nước chúng ta”. Trong những năm cuối nhiệm kỳ Tổng thống Barack Obama đã tăng cường sự hiện diện của quân sự của Mỹ tại hoặc xung quanh các nước láng giềng của Trung Quốc, củng cố các liên minh an ninh tại châu Á và can thiệp công khai vào các tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông. Giới lãnh đạo Bắc Kinh coi các hành động này, cũng như việc xúc tiến hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là những nỗ lực để “kiềm chế” Trung Quốc theo chiến lược xoay trục về Á châu. Tổng thống Trump cũng nhiều lần khẳng định chủ trương chống Tàu, nhưng công luận thế giơí đã không hiểu được lý do sâu xa việc rút lui khỏi Hiệp định TPP và nhận xét quyết định của Trump có ý nghĩa như một món quà cho Trung Quốc. 

Chống tham nhũng và bảo vệ bảo thủ 

"Drain the swamp" làm khô vũng bùn là khẩu hiệu của Trump trong cuộc tranh cử Tổng thống 2016. Ông kết án giai tầng tinh hoa ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn là thành phần lũng đoạn đất nước mà chính quyền Trump cần phải dẹp bỏ. Nhưng thật nghịch lý, chính nhà tỉ phú Trump lại móc nối lợi ích kinh tế cá nhân và gia đình với các hoạt động của chính quyền. Ông hủy bỏ cuốn sổ khách (guestbook) liệt kê các cuộc thăm của giới vận động hành lang trong Toà bạch ốc để tránh điều tra, đưa thân nhân vào các chức vụ cố vấn trong chính quyền, dùng tiền thuế đãi khách đến khu chơi Golf của ông ở Florida, sau đó lại kiếm thêm tiền nhờ giới vận động hành lang ngủ trong khách sạn cao cấp của ông ở Hoa Thịnh Đốn. 

Cử tri quốc gia bào thủ và các giáo phái tin lành cực đoan đã đưa Trump lên ngôi vị Tổng Thống nên chờ đợi Trump có những quyết định thay thế nhân sự trong Toà án tối cao, thuận lợi cho phe bảo thủ. Các thành phần này đã "tha lỗi" cho lối sống phóng túng của TT Trump khi ông thành công cất nhắc hai thẩm phán trẻ bảo thủ Neil Gorsuch và Brett Kavanaugh vào Toà án tối cao. Hai thẩm phán mới sẽ bảo vệ lâu dài cho lập trường bảo thủ trong những vấn đề pháp lý liên hệ đến phá thai, quyền công nhân, bảo vệ môi sinh, quyền bầu cử... 

An ninh biên giới 

Trump không phân biệt các vấn đề di dân, phạm pháp và khủng bố. Đối với ông di dân là "mẹ đẻ của mọi vấn đề". Ông ra sắc lệnh cấm công dân các nước Lybia, Ba Tư, Somalia, Syrien, Yemen, Bắc Hàn và Venezuela không được nhập cảnh. 

Trong cuộc tranh cử, Trump hứa sẽ xây một bức tường dọc theo biên giới Mỹ-Mexico và nhiều lần quả quyết Mexico sẽ phải thanh toán tiền xây tường. Nhưng chính quyền Mexico đã đính chính. Ông yêu cầu Quốc hội Mỹ hãy đáp ứng chi 5,7 tỉ USD cho viếc xây tường. Vì quốc hội từ chối, Trump ra lệnh đóng cửa các cơ sở công khiến 800.000 công nhân viên chính phủ không được trả lương. Dư luận phỏng đoán Trump dùng chiến thuật kéo dài sự kiện này để chứng minh ông là người "cứng rắn" luôn nghĩ đến an ninh của người dân.. 

Thay đổi tùy hỷ nộ của Tổng Thống 

Một vấn đề gây nhiều trở ngaí cho sự tin tưởng vào đường lối và chính sách của chính quyền Trump là sự thay đổi liên tục đề tài, lập trường và nhân sự. Trong lúc tranh cử, Trump kêu gọi chính quyền Mỹ không nên can dự vào cuộc chiến ở Syria, nhưng ngày 27. 04. 2017 ông ra lệnh dội bom, bắn hoả tiễn vào nước này. Trường hợp tranh chấp với Bắc Hàn, vào tháng 8. 2017, Trump đe doạ sẽ đánh phủ đầu quân sự, nhưng cuối cùng tuyên bố "vinh dự" đươc gặp lãnh tụ độc tài Kim Jong Un vào 12.06.2018 tại Singapore. 

Về mặt thay đổi nhân sự, danh sách các viên chức cao cấp từ chức hoặc bị sa thải ở chính quyền Trump trong hai năm 2017-2018 rất dài. Tổng cộng TT Trump đã mất 13 thành viên nội các. Trong khi tổng thống Obama chỉ mất 9 người cho của nhiệm kỳ bốn năm đầu. 

Bộ trưởng Tư pháp Sally Yates, Cố vấn an ninh Michael Flynn, Giám đốc cục điều tra Liên bang (FBI) James Comey, Giám đốc thông tin Mike Dubke, Phát ngôn viên chính phủ Sean Spice, Chánh văn phòng phủ tổng thống Reince Priebus, Giám đốc thông tin Anthony Scaramucci, Trưởng chiến lược Stephen Bannon, Phó cố vấn an ninh Dina Powell, Trưởng phòng thông tin Hope Hicks, Cố vấn kinh tế Gary Cohn, Bộ trưởng ngoại giao Rex Tillerson, Phó Giám đốc cục điều tra FBI Andrew McCabe, Cố vấn an ninh, tướng l H. R. McMaster, Bộ trưởng cựu chiến binh David Shulkin, Giám đốc sở bảo vệ môi trường Scott Pruitt, Cố vấn luật pháp Donald F. McGahn, Đại sứ tại Liên Hiệp Quốc Nikki Haley, Bộ trưởng Tư Pháp Jeff Sessions, Chánh văn phông phủ tổng thống John Kelly, Chánh văn phòng phó tổng thống Nick Ayers, Bô trưởng trị an Ryan Zinke, Bộ trưởng quốc phòng James Mattis... 

Mức độ tín nhiệm Trump 

Trung tâm nghiên cứu Pew Research Center thực hiện cuộc thăm dò ý kiến người dân trong 25 quốc gia Âu châu về mức độ tín nhiệm Barack Obama và Donald Trump trong các vấn đề quốc tế. Kết quả những người được hỏi đã trả lời tín nhiệm Obama hơn Trump. Tại Tây Ban Nha, Trump nhận được mức tín nhiệm thấp nhất 7% so với 75% cho Obama. Tại Đức chỉ có 10% dân chúng tin Trump đã hành xử đúng trong các vấn đề toàn cầu, so với Obama ở mức 86%. Tại Pháp, kết quả ý kiến cũng tương tự như tại Đức. Riêng ở Ba Lan, Trump nhận được tỷ lệ tín nhiệm cao 35%. Tuy nhiên cũng tại đây Obama vẫn dẫn đầu với 58%. 

Tại Mỹ, Trump vẫn còn được 40% cử tri bảo thủ tín nhiệm dù bị nhiều tai tiếng, so với 55% không bất tín nhiệm. Các nhà phân tích kết quả thăm dò dân ý cho rằng sở dĩ hiện tại Trump còn giữ được 40% mức tín nhiệm là nhờ sự đoàn kết của đảng viên Cộng Hoà ở các cơ sở điạ phương và sự hỗ trợ của các giáo phái Tin Lành cực đoan, bài ngoại. 

Donald Trump được bầu làm tổng thống một phần do những lời hứa sẽ cải thiện nước Mỹ theo khẩu hiệu "Làm nước Mỹ vĩ đại trờ lại". Nhưng giờ đây, sau đúng 2 năm nhậm chức, Mỹ chưa vĩ đại, lại bị phân hoá hơn bao giờ hết. 

Dân túy thành công trong các cuộc bầu cử nhờ hứa hẹn. Nhưng dân túy không giải quyết được vấn đề nào cả. Thực hiện những lời hứa mị dân như giảm thuế, xây tường... sẽ tốn kém tiền bạc, dẫn đến nợ công cao, thâm hụt ngân sách. 

Trump đang đối mặt với thực tế: Nợ công, thiếu hụt ngân sách, kinh tế trì trệ... Một khi Đảng Dân chủ đối lập đưa ra được một chương trình chính trị có khả năng tập hợp nhiều thành phần dân chúng trong một liên minh đủ sức đối đầu với phong trào quốc gia dân túy thì kịch bản tái ứng cử của Trump có ít xác suất xảy ra. 

25.01.2019




Thành quả hai năm đầu của Trump qua 8 biểu đồ

Donald Trump in the Oval Office at the White House - 8 Jan 2019Bản quyền hình ảnhREUTERS

Hai năm đầu tiên trong Nhà Trắng của Trump đã xẩy ra nhiều sự kiện, ít ra là thế. Nhưng hãy bỏ qua những sự kiện đầy kịch tính và thay vào đó, tập trung vào những con số.

BBC theo dõi tiến trình của tổng thống trong chương trình nghị sự của ông và cách công chúng Mỹ và thế giới đón nhận những việc ông làm.

Có những so sánh thú vị - và đáng ngạc nhiên -so với một số người tiền nhiệm của ông

Short presentational grey line

Mức ủng hộ củaTrump như thế nào?

Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ của mình như một trong những tổng thống không được ưa chuộng nhất trong thời kỳ hiện đại và ông hiện giờ vẫn như vậy.

Tỷ lệ ủng hộ của ông chỉ là 37%, theo Gallup. Mức ủng hộ của Tổng thống Barack Obama (50%), George W Bush (58%) và Bill Clinton (54%) đều cao hơn Trump vào thời điểm này.

Chart showing Trump's approval rating against other presidents

Tổng thống duy nhất trong những thập kỷ gần đây có mức ủng hộ gần thấp như ông Trump trong giai đoạn này, có lẽ đáng ngạc nhiên, là Ronald Reagan, người cũng đang bị suy yếu ở mức 37% vào năm 1983. Nhưng con số này dần cải thiện sau đó và ông tiếp tục giành được nhiệm kỳ thứ hai với tư cách tổng thống.

Một điểm tốt cho ông Trump là ông vẫn có sự ủng hộ của cử tri đảng Cộng hòa - 88% trong số họ tán thành nhiệm kỳ tổng thống của ông. Nếu con số đó vẫn ở mức cao, ông sẽ không có nguy cơ phải đối mặt với một thách thức nghiêm trọng để trở thành ứng cử viên của đảng Cộng hòa vào năm 2020.

Chart showing how stable Donald Trump's approval rating has been since he entered the White House
Short presentational grey line

Ông Trump điều hành Nhà Trắng ra sao?

Chính quyền của Tổng thống Trump đã nhiều lần bị các nhà phê bình coi là hỗn loạn và rối loạn chức năng.

Có một danh sách dài các quan chức cấp cao đã nghỉ việc, bị sa thải hoặc buộc phải rời khỏi Nhà Trắng - nhưng số nhân viên nghỉ việc liệu có tồi tệ hơn các chính quyền trước đây?

Chart showing how President Trump has struggled to keep hold of top level advisers in his White House

Vâng, vâng, có. Nghiên cứu của Viện Brookings cho thấy 65% cố vấn cấp cao của Trump đã rời bỏ công việc của họ trong vòng hai năm. Con số này cao hơn đáng kể so với hầu hết những người tiền nhiệm gần đây của ông.

Thông thường, đội ngũ hàng đầu của một tổng thống gắn bó với nhau trong năm đầu tiên và sau đó thay đổi một chút trong năm thứ hai - nhưng đối với ông Trump, sự ra đi của các cố vấn cao cấp đã khá đều đặn kể từ ngày đầu tiên.

Short presentational grey line

Ông có giữ lời hứa tranh cử?

Sự thiếu ổn định trong Nhà Trắng đã thể hiện khi người ta đánh giá thành công của ông Trump với các chính sách.

Ông Trump gặp khó khăn trong việc giữ đúng lời hứa ở những lãnh vực cần phải len qua các hành lang của Quốc hội, mặc dù ông đã kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện trong suốt hai năm, cho đến khi đảng Dân chủ giành lại Hạ viện vào đầu tháng 1.

Trump: Sắc lệnh nào gây ảnh hưởng nhất?

Chẳng hạn, về chăm sóc sức khỏe, ông đã thất bại trong lời hứa sẽ dẹp bỏ Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá phải chăng của Tổng thống Obama (Obamacare), điều này đã giúp hơn 20 triệu người Mỹ không có bảo hiểm trước đây giờ được bảo hiểm y tế nhưng phải chịu phí bảo hiểm tăng.

Thành công lập pháp chính của ông là thông qua một dự luật cải cách thuế lớn, trong đó thuế doanh nghiệp giảm từ 35% xuống 21%. Tuy nhiên, việc cắt giảm thuế cá nhân cho các gia đình đã thất bại trong việc giúp đỡ đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Thành công lớn khác của ông là bổ nhiệm được hai thẩm phán vào Tối cao Pháp viện, vừa mới được xác nhận, trong đó có Thẩm phán Brett Kavanaugh, người phải đối mặt với cáo buộc tấn công tình dục trong quá trình xác nhận.

Chart showing how well President Trump has done at meeting his campaign promises compared to President Obama

Ở những lãnh vực khác, tổng thống đã sử dụng các mệnh lệnh hành pháp để đáp ứng các mục tiêu chính sách mang tính biểu tượng như chuyển đại sứ quán Mỹ ở Israel đến Jerusalem và rút Mỹ khỏi thỏa thuận khí hậu Paris. Ông cũng đã ra lệnh giảm quân số Hoa Kỳ ở nước ngoài, bao gồm cả ở Afghanistan và Syria.

Nhưng tổng thể, trang web kiểm tra thực tế độc lập Politifact nói rằng Tổng thống Trump đã thực hiện tương đối ít lời hứa trong chiến dịch tranh cử của mình, trong khi gần một nửa đã bị chặn hoặc bỏ.

Short presentational grey line

Ông có thực hiện được cải tổ di trú?

Xây dựng một bức tường biên giới và bắt Mexico phải trả tiền là lời hứa nổi bật và then chốt của Tổng thống Trump trong chiến dịch tranh cử, nhưng dường như nó vẫn chưa xảy ra.

Quốc hội đã thông qua $1,7 tỷ đôla tài trợ cho 124 dặm tường mới và thay thế hàng rào kể từ khi ông Trump bước vào Nhà Trắng, nhưng ước tính để xây dựng dải tường mong muốn của ông thì phải tốn từ $12 tỉ đến $70 tỷ.

Vào tháng 12, sau những chỉ trích về sự thiếu tiến bộ trong việc xây tường từ một số nhà bình luận bảo thủ, Tổng thống Trump đã khởi động việc chính phủ đóng cửa một phần kéo dài 35 ngày chưa từng có của chính phủ Mỹ.

Trump chấp nhận mở cửa chính phủ

Chart showing how Trump's 35-day shutdown over funding for his border wall was the longest ever gap in government funding

Mỹ: 7 điều nên biết về bức tường của Trump qua biểu đồ

Ông Trump đã hy vọng việc đóng cửa chính phủ sẽ gây được áp lực cho đảng Dân chủ phải thỏa thuận tài trợ việc xây tường, nhưng cuối cùng ông buộc phải mở lại chính phủ mà không đạt được thỏa thuận nào.

Nền kinh tế Mỹ đã mất 11 tỷ đôla trong thời gian năm tuần chính phủ đóng cửa nhưng khoảng 8 tỷ đôla sẽ được thu hồi khi nhân viên nhận lại tiền lương, theo Văn phòng Ngân sách không đảng phái của Quốc hội.

Trong suốt thời gian chính phủ đóng cửa, ông Trump lập luận rằng bức tường cần thiết cho việc ngăn chặn một "cuộc khủng hoảng an ninh và nhân đạo đang gia tăng ở biên giới phía nam của chúng ta", liên quan đến "hàng ngàn người nhập cư bất hợp pháp".

Tuy nhiên, số liệu cho thấy rằng việc vượt biên bất hợp pháp đã suy giảm tổng thể kể từ năm 2000.

Bar chart showing apprehensions o­n the US-Mexico border have fallen since 2000

Tổng thống Trump tiếp tục áp lực Quốc hội thay đổi luật di trú Hoa Kỳ, bao gồm chấm dứt hệ thống xổ số visa và "bảo lãnh dây chuyền" ưu tiên cho người thân của cư dân hợp pháp của Hoa Kỳ.

Tối cao Pháp viện cũng trao cho ông một chiến thắng vào tháng 6 năm ngoái, khi giữ nguyên lệnh cấm người dân từ một số quốc gia đa số Hồi giáo vào Mỹ với lý do an ninh quốc gia.

Short presentational grey line

Kinh tế dưới thời Trump ra sao?

Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump tuyên bố sẽ tạo ra 25 triệu việc làm trong hơn 10 năm và trở thành "tổng thống việc làm vĩ đại nhất ... chưa từng có".

Ông từng tuyên bố tỷ lệ thất nghiệp thực tế là hơn 40%. Bây giờ là Giám đốc điều hành của nước Mỹ, ông đang ôm ấp những tỷ lệ thất nghiệp mà trước đây ông từng nói là "giả mạo".

Tuy nhiên, những con số đó cho thấy rằng việc tạo việc làm dưới thời ông Trump trong hai năm đầu cầm quyền đã giảm nhẹ so với hai năm cuối cùng của Tổng thống Obama.

Tuy nhiên, quỹ đạo cơ bản của nền kinh tế dưới thời Tổng thống Trump giống như dưới thời Tổng thống Obama - tỷ lệ thất nghiệp thấp trong lịch sử và tiền lương đang tăng với tốc độ nhanh hơn trong những tháng gần đây.

Chart showing how the US jobs market has continued to grow steadily under President Trump

Nhưng có một số điều đáng lo ngại cho ông Trump. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang đi xuống và quyết định bắt đầu một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc của ông đã dẫn đến việc Trung Quốc trả đũa bằng cách đánh thuế lên hàng trăm tỷ đôla hàng hóa của Mỹ.

Tổng thống đã nhanh chóng kể công cho sự bùng nổ của thị trường chứng khoán trong vài năm qua, nhưng thị trường này đã bắt đầu chao đảo trong những tuần gần đây.

Short presentational grey line

Viễn ảnh của năm 2020 như thế nào?

Cuộc bầu cử tổng thống kế tiếp có thể còn hơn 18 tháng nữa, nhưng chiến dịch tranh cử đã bắt đầu.

Được khích lệ bởi một loạt các kết quả tốt trong cuộc bầu cử giữa kỳ, đảng Dân chủ rất lạc quan trong việc chiếm lại Nhà Trắng.

Một số ứng cử viên đã tuyên bố rằng họ muốn ra ứng cử cho đảng Dân chủ, với hai người nổi trội nhất là hai thượng nghị sĩ - Elizabeth Warren và Kamala Harris. Những tiềm năng khác, như cựu Phó Tổng thống Joe Biden, vẫn đang cân nhắc.

Chart showing how Donald Trump would fare against potential Democratic rivals in the 2020 election

Nhưng bất kể ứng cử viên là ai, những dấu hiệu ban đầu là Tổng thống Trump sẽ phải tham gia vào một cuộc tranh cử khó khăn khác.

Một cuộc thăm dò gần đây cho thấy bảy đối thủ tiềm năng của đảng Dân chủ đều vượt trội so với tổng thống trong các cuộc đối đầu giả định. Trong khi những kết quả thăm dò nên được ghi nhận một cách cẩn trọng, vì ngày bầu cử còn rất xa, chúng vẫn khiến đảng Cộng hòa cảm thấy hơi lo lắng.

Kamala Harris và California đang tìm cách hạ bệ Trump

Anthony Zurcher

BBC News, Oakland, California

28 tháng 1 2019

Chia sẻ trên Facebook Chia sẻ trên Messenger Chia sẻ trên Twitter Chia sẻ trên Email Chia sẻ

Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Image caption

Kamala Harris hiện đang là ứng viên dẫn đầu trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2020

Với một ứng viên hàng đầu trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2020 và chủ tịch Hạ viện chiến thắng trong cuộc chiến đóng cửa chính phủ, California đang hồi sinh.


Việc thượng nghị sĩ, luật sư Kamala Harris vươn lên vị thế ứng viên Dân chủ dẫn đầu với hy vọng đối đầu với Tổng thống Donald Trump trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã nhấn mạnh quyền lực chính trị đang hồi sinh của tiểu bang California.


Nữ giới tranh cử Tổng thống Mỹ tăng kỷ lục


Melania Trump: 'Donald Trump và tôi ổn'


Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Ồn ào chiến dịch vận động 'bẩn'


Sóng xanh hay sóng đỏ?


Một Thượng nghị sĩ California là một trong những ứng viên hàng đầu cho đề cử tổng thống của đảng Dân chủ năm 2020.


Một nữ dân biểu liên bang từ California là chủ tịch Hạ viện.


Tân thống đốc California là người một trẻ, cấp tiến, hứa hẹn đưa ra giải pháp thay thế cho Nhà Trắng "tham nhũng và bất tài" của Donald Trump.


"Tiểu bang Vàng" đã phủ màu xanh Dân chủ vững chắc, và các chính trị gia của tiểu bang này đang thể hiện uy lực của họ trên chính trường. Nhưng cơ hội vàng này cũng mang theo nhiều rủi ro cho những người cấp tiến.


Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Image caption

Hàng ngàn người chứng kiến Kamala Harris tuyên bố tranh cử

'Nước Mỹ của chúng ta'

Việc khởi động chiến dịch tranh cử là một chương trình phô trương lực lượng chính trị. Đó là một cơ hội để chứng minh rằng sự hấp dẫn của một ứng cử viên vượt ra ngoài những suy nghĩ trái ngược, những dòng trên một báo cáo gây quỹ, hoặc những nhấp chuột vào một bài đăng trên phương tiện truyền thông xã hội.


Không có gì thúc đẩy tiềm năng thành công của thùng phiếu hữu hiệu bằng những khuôn mặt trong đám đông cổ vũ.


Vào một chiều Chủ nhật nắng ấm tại một quảng trường ở thành phố Oakland, California, bà Kamala Harris đưa ra tuyên bố tranh cử tổng thống trước khoảng 20.000 người dự khán.


"Đây không phải là một thời điểm bình thường, nhưng đây là nước Mỹ của chúng ta", vị thượng nghị sĩ California nói. "Chúng ta không đang chỉ nói đến sự lãnh đạo của đảng và đất nước chúng ta. Nó còn là quyền có được một lãnh đạo đạo đức cho hành tinh này."


Bài phát biểu của bà, được truyền hình trực tiếp hướng đến khán giả toàn quốc, gồm những hứa hẹn về chăm sóc y tế toàn cầu và chăm sóc trẻ mầm non, học phí đại học sao cho sinh viên không mắc nợ, cắt giảm thuế cho tầng lớp lao động và trung lưu, và hệ thống nhập cư chào đón người tỵ nạn và mở đường cho một số di dân không có giấy tờ trở thành công dân Mỹ.


Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điều đảng Dân chủ có thể rút tỉa


‘Đừng nghe Trump nói, hãy nhìn những gì Trump làm’


Trump có phải đang dụng binh như Tôn Tử?


Không phải ngẫu nhiên mà bà Harris chọn thành phố phía bắc California để khởi động chiến dịch tranh cử trong lúc bà mới chỉ phục vụ có hai năm đầu trong nhiệm kỳ thượng nghị sĩ ở Washington.


Vì đây là nơi bà Harris được sinh ra và có bố mẹ là người nhập cư từ Ấn Độ và Jamaica.


Đó cũng là nơi đầu tiên bà giữ một chức vụ công, với tư cách là phó công tố viên của San Francisco.


Bà Harris nhấn mạnh rằng, Oakland là nơi bà lần đầu đứng trước một thẩm phán với tư cách là một công tố viên và nói "5 từ sẽ là kim chỉ nam cho cuộc đời tôi" - "Kamala Harris, vì mọi người".


Và 5 từ này giờ đây cũng là khẩu hiệu chiến dịch tranh cử tổng thống của bà.


Bà Harris từ đó vươn lên qua các cấp bậc, đầu tiên là công tố viên quận San Francisco và sau đó là bộ trưởng tư pháp tiểu bang California, trước khi có bước chuyển ngoạn mục vào Thượng viện.


Image caption

Kamala Harris được mô tả là một ngôi sao đang lên của đảng Dân chủ

"Thật thú vị khi thấy ai đó từ California, từ vịnh San Francisco, ra tranh cử tổng thống", Daniel Marquis, nha sĩ ở San Francisco, người dẫn con trai 11 tuổi đến tham dự sự kiện, nói.


"Bà ấy đại diện cho một số giá trị của tôi, một người cứng rắn, có nhiều kinh nghiệm, và là người đã bước đi trên con đường mà tôi đang đi bây giờ, người sẽ chiến đấu và đại diện cho những người như tôi."


Ajay Bhutoria, thuộc thành phố Freemont, một người dân California, làm nghề cố vấn kinh doanh, từng phục vụ trong ủy ban tài chính quốc gia cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của Hillary Clinton nói việc tham dự đông như thế vào hôm Chủ nhật cho thấy mọi người mong mỏi một sự thay đổi như thế nào.


"California là tiểu bang dẫn đầu về đổi mới và họ đang gửi một thông điệp ngày hôm nay. Bà Harris là một ứng cử viên tuyệt vời." Bhutoria nói thêm rằng trong khi ông vẫn giữ quan điểm cởi mở về người mà ông sẽ hỗ trợ, thì bà Harris là một "ứng cử viên tuyệt vời".


Tiềm năng của thượng nghị sĩ Harris đã được nhắc đến ở cấp quốc gia ngay cả trước khi bà khởi động chiến dịch tranh cử hôm Chủ nhật trước người hâm mộ tại tiểu bang nhà của mình.


Người dẫn chương trình tin tức cấp tiến Rachel Maddow gần đây bình luận rằng bà Harris có "cơ hội tốt" để trở thành ứng cử viên Dân chủ năm 2020.


Một phân tích trên trang web dự báo bầu cử fivethirtyeight.com cho biết bà "trông mạnh mẽ hơn bất kỳ ứng cử viên tiềm năng nào khác".


Nhà báo chuyên mục của New York Times David Leonhardt viết một bài có tiêu đề đơn giản, "Kamela Harris, ứng cử viên hàng đầu".


Với một sân chơi rộng lớn - và thực tế là cuộc chạy đua được đề cử đầu tiên còn hơn một năm nữa - những dự đoán kiểu này rất mạo hiểm.


Còn nhớ, vào thời điểm này năm 2015, nhiều thành viên đảng Cộng hòa đã bận rộn đội cho Jeb Bush vương miện của đảng họ.


Tuy nhiên, sự đồng thuận hiện giờ là bà Harris đang đứng đầu danh sách - và California là một lý do lớn tại sao.


California là tiểu bang có sức mạnh gây quỹ khó ai bì. Chỉ trong vòng 24 giờ sau khi tuyên bố tranh cử, bà Harris báo cáo đã quyên góp được số tiền 1,5 triệu đôla, phá vỡ kỷ lục do Thượng nghị sĩ Bernie Sanders thiết lập vào năm 2016.


Năm ngoái, ủy ban chiến dịch của bà và các tổ chức gây quỹ liên quan đã thu hơn 23 triệu đôla, với sự đóng góp cả triệu đô từ các cá nhân liên quan đến WarnerMedia, Đại học California, một cơ quan Nghệ sĩ Sáng tạo có trụ sở tại Los Angeles và là công ty mẹ của hãng Google khổng lồ.


Bầu cử sơ bộ của tiểu bang California cũng có một vị trí có ảnh hưởng trong lịch năm 2020, đã chuyển từ tháng 6 sang đầu tháng ba hồi năm 2016.


Nếu bà Harris có thể tồn tại lâu trong cuộc đua - và dường như chắc chắn bà sẽ có tiền để làm điều đó - vị thượng nghị sĩ này có thể sẵn sàng gặt hái hàng loạt các đại biểu hội nghị đảng Dân chủ ở tiểu bang nhà của mình.


Image caption

Danny Marquis (thứ hai từ trái sang), bên cạnh con trai Gabe, nói Kamala Harris đại diện cho một số giá trị của bà

'Một tháng vàng'

Kamala Harris có thể đang tranh cử vị trí cao nhất nước, nhưng thông báo ra ứng cử tổng thống của bà chỉ là viên đá lớn trong một tháng California ở trong đà tiến vững chắc trên sân khấu quốc gia.


Tháng Giêng này bắt đầu với việc bà Nancy Pelosi, dân biểu liên bang từ San Francisco, tái xuất với tư cách Chủ tịch Hạ viện sau tám năm.


Sẽ không mất nhiều thời gian để chứng minh vị dân biểu vùng San Franciscan hiện đang nắm giữ bao nhiêu quyền lực, khi bà đối mặt với tổng thống trong trận chiến kéo dài 35 ngày về tài trợ bức tường biên giới và kết quả là chính phủ phải đóng cửa.


Vào tháng 11, đảng Dân chủ đã chiếm thêm được 40 ghế ở Hạ viện - bảy người từ California, chủ yếu ở nơi trước đây được cho là vùng ngoại ô Los Angeles bảo thủ vững chắc của Quận Cam.


Một cách khái quát, sự chống đối ông Trump ở California đã làm cho tiểu bang ủng hộ giới thương gia, nơi có nhiều người theo quan điểm xã hội ôn hòa của đảng Cộng hòa thay đổi khuynh hướng.


"Có một câu nói cũ của Reagan rằng 'Tôi đến từ chính phủ và tôi ở đây để giúp đỡ' là những từ đáng sợ nhất", Bill Whalen, một thành viên tại Viện Hoover nghiêng về bảo thủ của Đại học Stanford nói. "Những từ đó giờ đây không khiến mọi người ở California sợ nữa."


Lần đầu tiên, tiểu bang lớn nhất nước Mỹ cả về dân số và kinh tế có tiếng nói chính trị đồng nhất.


Và thông điệp mà tiểu bang này gửi đi hoàn toàn trái ngược với chủ nghĩa bảo thủ kiểu Trump đã thống trị diễn đàn quốc gia trong hai năm qua.


Vài ngày sau khi khai mạc một Hạ viện Hoa Kỳ do đảng Dân chủ kiểm soát, bà Pelosi đã bay về miền Tây để ngồi một ghế ở hàng ghế đầu trong lễ nhậm chức của thống đốc mới đắc cử của California, ông Gavin Newsom.


Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Image caption

Sacramento, thủ phủ bang California

Ông Newsom dùng bài diễn văn nhậm chức của mình để đả kích sự "tham nhũng và bất tài" của Nhà Trắng và định vị tiểu bang của mình là đối trọng cấp tiến với nước Mỹ của Donald Trump.


"Đất nước đang theo dõi chúng ta", ông nói. "Thế giới đang chờ đợi chúng ta. Tương lai phụ thuộc vào chúng ta. Và chúng ta sẽ nắm bắt thời cơ này."


Bên ngoài lều, tinh thần hào hứng của ông Newsom rất dễ lây lan."


Tiểu bang California là sự phản kháng đối với chính quyền Trump," giáo viên Andrea Reyna ở San Jose, nói.


"California có nền kinh tế đứng hàng thứ 5 trên thế giới nhờ có những nhà lãnh đạo mạnh mẽ, những người lên tiếng cho sự bình đẳng và tự do. Nó mang lại cho chúng tôi một đặc quyền và do đó một trách nhiệm dẫn đầu."


Sự bùng nổ của California

Ý tưởng về nghĩa vụ đặc biệt của California với tư cách là một ngọn hải đăng tiến bộ đã thấm nhuần vào các thủ tục nhậm chức tại thủ đô của tiểu bang.


"Như mọi người đã nói, California là nơi thử nghiệm chính sách tạo ra những kết quả đáng kinh ngạc", Jennifer Granholm, cựu thống đốc bang Michigan hiện đang giảng dạy tại Đại học California - Berkeley, và làm chủ toạ cho lễ nhậm chức của Thống đốc Newsom. "Đây là khoảnh khắc tỏa sáng của California."


Thật khó để phá đổ những tuyên bố đó ngay bây giờ, vì California - và đảng Dân chủ đang nắm quyền - hiện có trong tay rất nhiều quyền lực.


Bản quyền hình ảnhALAMY

Image caption

California là bang có chất lượng sống thuộc hàng top của nước Mỹ

Đảng Dân chủ năm 2020

Tiểu bang California là động cơ thúc đẩy sự phát triển kinh tế kỷ lục của Hoa Kỳ, chiếm một phần 5 tăng trưởng kinh tế của quốc gia kể từ năm 2010. Trong năm 2017, tổng sản phẩm quốc nội của California đã tăng 4,7% - gấp đôi so với tỷ lệ của Hoa Kỳ nói chung.


Thu nhập bình quân tính theo đầu người đang tăng nhanh hơn bất kỳ tiểu bang nào khác và ngân sách chính phủ của nước này đang có khoản thặng dư hàng tỷ đô la, giúp ông Newsom linh hoạt ban hành các chương trình xã hội mới.


Whalen nói: "Hãy nghĩ về mọi thứ mà đảng Dân chủ muốn làm ở Washington nhưng không thể - chăm sóc sức khỏe toàn cầu, cho dân nhiều quyền lợi hơn, nhiều quy tắc hơn, nhiều quy định hơn - mà không có phản ứng dữ dội từ một đảng đối lập hoặc công chúng".


"California thực sự là giấc mơ Dân chủ trong lãnh quyền này và chính quyền Newsom đang thử thách giấc mơ đó."


Trong bài diễn văn nhậm chức, vị thống đốc vừa được tuyên thệ của California, thật thế, đã nói về những giấc mơ, mặc dù ông gọi những ưu tiên cấp tiến của mình là "giấc mơ California" - về việc làm tốt, giáo dục có phẩm chất và nghỉ hưu trong tình trạng tài chánh thoải mái.


"Không phải để làm giàu nhanh chóng hay đóng vai chính trên màn ảnh rộng, mà là làm việc chăm chỉ và chia sẻ thành quả", ông Newsom nói. "Để mang lại một tương lai tốt hơn cho những thế hệ mai sau của chúng ta."


Sau bài phát biểu, Thị trưởng Los Angeles ông Eric Garcetti - người đang suy ngẫm về việc ra tranh cử tổng thống - đã phát huy thêm suy nghĩ của thống đốc.


"Chắc chắn mọi người ở các tiểu bang khác cũng có những giấc mơ, nhưng không ai nói về giấc mơ Missouri hay giấc mơ Alabama", ông nói.


"Đây là một nơi độc đáo mà hầu như cả thế giới đều biết, ngay cả khi họ chưa từng đặt chân đến. Họ cảm thấy California ngay lập tức là một ý tưởng và một địa điểm."


Như thể nhấn mạnh điểm chính trị California và chính quyền Trump đang hướng đến một va chạm ý thức hệ, chỉ vài ngày sau khi lễ nhậm chức của Thống đốc Gavin Newsom, tổng thống, thông qua Twitter, đã đả kích bang này và đe dọa sẽ rút tiền cứu trợ thảm họa cho các nạn nhân về các vụ cháy rừng gây tử vong gần đây của tiểu bang "trừ khi họ có sự chỉnh đốn".


Bản quyền hình ảnhALAMY

Image caption

Chiến dịch của Jerry Brown hồi năm 1992

Thời hoàng kim cho đảng Dân chủ

Đảng Dân chủ California có mơ ước lớn - và nói về tiểu bang của họ như một kiểu mẫu cho những tiểu bang còn lại của Hoa Kỳ và thậm chí phần còn lại của thế giới - dường như là điều, theo một số cách nhìn nào đó, không thể tránh khỏi.


Tiểu bang đáng nể nhất của Hoa Kỳ, được điều hành bởi những người cấp tiến theo đuổi những chính sách tiến bộ, đương nhiên sẽ có định mệnh tạo ra các chính trị gia đầy tham vọng nhằm biến sự thành công của tiểu bang họ thành sự thành công của quốc gia.


Tuy nhiên, cảm giác không thể tránh khỏi này là một sự biến chuyển tương đối gần đây.


"California là một nơi ngộ nghĩnh," giảng viên UCLA và cựu phóng viên của Los Angeles Jim Newton nói. "Bạn không cần phải nhìn lại quá xa để thấy khi đây còn là một tiểu bang ủng hộ đảng Cộng hòa đáng tin cậy." Khái niệm tiểu bang này là một pháo đài Dân chủ vững chắc hoàn toàn là một hiện tượng tương đối mới. "


Trên thực tế, lễ nhậm chức của Thống đốc Newsom đã đánh dấu lần đầu tiên kể từ thập niên 1870, hai thành viên đảng Dân chủ liên tiếp chiếm ngôi biệt thự của thống đốc.


Bà Kamala Harris là chính trị gia đầu tiên tại California vận động để được đề cử ứng viên là tổng thống của đảng Dân chủ trong một phần tư thế kỷ.


Một phần lý do cho điều này là thế hệ. Jerry Brown, thống đốc bang California trong tám năm qua, đã ở tuổi 70 trong thời gian cầm quyền thứ hai, sau khi phục vụ hai nhiệm kỳ vào những năm 1970 và đầu thập niên 80. Ông đã từng tranh cử tổng thống ba lần, vào năm 1976, 1980 và 1992, và tham vọng quốc gia của ông đã mờ đi từ lâu.


Bà Dianne Feinstein, thượng nghị sĩ kỳ cựu của California, ở độ tuổi 80, và người tiền nhiệm của bà Harris, Barbara Boxer, không bao giờ tỏ ra quan tâm đến việc chạy đua vào Nhà Trắng.


Với một lớp thành viên mới của đảng Dân chủ lên nắm quyền xuất hiện những tham vọng mới.


Nhưng còn hơn thế nữa. Trong suốt ba thập kỷ qua, California có một nền kinh tế lúc này lúc khác. California bị tàn phá bởi suy thoái kinh tế đầu những năm 1990, sự sụp đổ bong bóng của công nghệ năm 2002 và cuộc suy thoái lớn năm 2008.


"Năm 2010, đa số giới quan sát cho rằng California sẽ có cùng chung số phận của Hy Lạp; rằng đó là điều không thể tránh được", Newton nói. "Mọi người tranh luận công khai đặt câu hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu một tiểu bang quy mô như California tuyên bố phá sản. Nó được gọi, theo đúng nghĩa đen, một tiểu bang thất bại."


Một phần lý do khiến California phải chịu đựng quá nhiều tổn thất trong thời kỳ suy thoái kinh tế là do tiểu bang phụ thuộc rất nhiều vào thu nhập và thuế doanh nghiệp như một nguồn lợi tức. Khi người dân và các tập đoàn kiếm được ít tiền hơn, các kho bạc một thời chật ních của chính phủ nhanh chóng biến mất.


Và vì vậy, trong khi đảng Dân chủ California đang quảng bá những cơ hội mà California có thể đưa ra như một mô hình thành công cấp tiến, thì mặt trái của cơ hội này là sự nguy hiểm. Nếu California thất bại - nếu nó lại rơi vào tình trạng kinh tế trì trệ - nó sẽ nhanh chóng trở thành một câu chuyện cảnh báo của giới bảo thủ thay vì ngọn đèn soi đường cho sự cấp tiến.


Bản quyền hình ảnhALAMY

Image caption

Một nhà hàng bỏ hoang tại Salton City năm 2007

Con ma Xám

Trong một hàng ghế đầu trong lễ nhậm chức của Thống đốc Newsom, giống như một bóng ma của tham vọng tổng thống vừa qua, là một người đàn ông cho chúng một ví dụ điển hình về việc vận may của California có thể thay đổi nhanh như thế nào.


Đảng viên Dân chủ Gray Davis được bầu làm thống đốc tiểu bang California vào năm 1998, đánh bại một đảng viên Cộng hòa nắm giữ chức vụ này kéo dài từ cuối giai đoạn nắm quyền đầu tiên của ông Jerry Brown vào năm 1982. Tiểu bang Vàng - the Golden State - lúc ấy đang bùng nổ, và chi tiêu của chính phủ tăng vọt. Thống đốc kém mạnh dạn Davis thậm chí đã được nhắc đến như là một ứng cử viên tổng thống trong tương lai.


Tuy nhiên, ngay sau khi ông Davis tái đắc cử năm 2002, sự sụp đổ của thời đại 'dotcom' đã làm cho nền kinh tế của California trở nên tồi tệ.


Doanh thu giảm mạnh, và những nỗ lực của ông Davis để tăng lệ phí của tiểu bang để bù đắp đã dẫn đến một cuộc nổi loạn của cử tri, kết thúc trong cuộc bầu cử năm 2003 và thay thế ông bằng diễn viên chuyển thành chính trị gia Arnold Schwarzenegger.


Sau khi Thống đốc Newsom phát biểu, cựu Thống đốc Davis đã suy gẫm về kinh nghiệm của mình.


"Các cuộc suy thoái có thể biến khoản thặng dư ngân sách $ 15 hoặc $ 20 tỷ nhanh chóng thành một thâm hụt $ 15 hoặc $ 20 tỷ," ông nói.


"Tôi nghĩ rằng [Mr Newsom] đánh giá cao tất cả những nỗ lực vất vả và những quyết định khó khăn dẫn đến sự thặng dư ngân sách phi thường này và tôi không nghĩ ông ấy muốn trở thành người phung phí ngân quỹ đó."


Đã đang có một số lớp lót tối trong những đám mây bạc của sự thịnh vượng của California. Lợi nhuận - và định giá cổ phiếu - đối với các công ty cao cấp ở Thung lũng Silicon như Apple, Facebook và Tesla đều giảm.


Giá bất động sản, đã tăng vọt, đang bắt đầu dịu xuống. Và tại các khu vực đô thị lớn nơi giá nhà chưa sụt, các gia đình thuộc tầng lớp lao động từ lâu đã phải ra khỏi những ngôi nhà và khu phố mình muốn ở.


Trong khi tiểu bang California dẫn đầu về tăng trưởng kinh tế, nó cũng đứng ngang với Louisiana và Florida về tỷ lệ người nghèo cao nhất ở Mỹ, ở mức 19%. Hơn 130.000 người California là người vô gia cư, với Los Angeles chỉ đứng sau thành phố New York trong số các thành phố của Hoa Kỳ.


"Đó là một câu chuyện phức tạp," Whalen nói. "Tôi có thể đưa bạn đến các vùng của California và bạn sẽ yêu nó. Nhưng cũng có vấn đề với thiên đường màu xanh."


Nếu nền kinh tế chùn bước, những vấn đề mà Whalen gợi ý - tình trạng vô gia cư, thiếu chăm sóc y tế đầy đủ, thành phố quá đông dân và giao thông kẹt cứng, và phẩm chất giáo dục công không đồng đều - sẽ trở nên tồi tệ hơn khi tiền cạn dần.


Bản quyền hình ảnhALAMY

Image caption

Apple store tại San Francisco

Rủi ro và phần thưởng

Thách thức của giới cấp tiến trong những tháng tới sẽ là việc tìm cách thực hành những ưu tiên của họ về chăm sóc sức khỏe, môi trường, giáo dục và nhập cư trong khi bảo vệ tiểu bang khỏi sự suy thoái không thể tránh khỏi của chu kỳ kinh doanh.


Thành công hay thất bại của họ rõ ràng sẽ tác động đến tham vọng quốc gia của những người đàn ông như ông Newsom và ông Garcetti, nhưng ngay cả bà Harris - người mà chiến dịch tranh cử tổng thống sẽ cố gắng tạo ra một mạng lưới rộng hơn - có thể sẽ bị mờ nhạt.


Chưa gì mà Thượng nghị sĩ Kamala Harris đã bị chỉ trích về thời gian làm bộ trưởng Tư pháp của tiểu bang và một công tố viên của thành phố San Francisco, trong thời gian đó các nhà phê bình nói rằng bà không ủng hộ đủ những cải cách tư pháp hình sự.


Nếu chế độ Dân chủ ở California, nơi bà Harris gần đây là một thành phần, giám sát một vụ đắm tàu ngân sách trong năm tới, sẽ rất khó để chiến dịch tranh cử tổng thống của bà nổi lên mà không bị thương tích.


Whalen không nghĩ rằng đảng Dân chủ cho thể cáng đáng những nhiệm vụ này. Mặt khác, giáo sư Newton của UCLA coi đây là thách thức và cơ hội lớn nhất của đảng.


"Sẽ có một sự suy thoái, và cách Newsom giải quyết tình trạng đó thực sự sẽ giúp gửi thông điệp về việc liệu tiểu bang này có gì khác biệt hay tốt hơn hầu hết những tiểu bang khác trong việc thúc đẩy chu kỳ kinh doanh đi lên", ông nói.


Và ngay cả khi mọi thứ ổn định, các thành viên đầy tham vọng của Đảng Dân chủ California - trong đó có bà Harris, ông Garcetti, ông Newsom và những người khác - sẽ phải chứng minh rằng tiểu bang Vàng của họ thực sự là một mô hình có thể áp dụng cho toàn quốc.


"Để tiểu bang này có ý nghĩa ngoài việc bầu ra các nhà lãnh đạo cấp tiến" Newton nói, "California phải cho thấy rằng có một cái gì đó khác biệt có thể cụ thể hoá giữa việc việc sống dưới chính phủ này so với việc sống dưới chính phủ Trump.


"Nếu đây là một tiểu bang có thể quản lý sự giàu có, có thể xử lý sự suy thoái, có thể cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, có thể chào đón người nhập cư vào thời điểm mà phần còn lại của đất nước không chắc chắn về điều đó, thì đó là những sự khác biệt thực sự."


Trong những tháng ngày tới, sự khác biệt này của giới cấp tiến sẽ được đưa vào thử nghiệm - ở California và trong số các cử tri chính của đảng Dân chủ trên khắp Hoa Kỳ.
URL của bản tin này::http://www.vietnamville.ca/article.7314
© Vietnamville contact: admin@vietnamville.ca