Vietnamville http://www.vietnamville.ca
Mỹ: Biểu tình ở nhiều nơi kêu gọi phế truất Donald Trump - Khinh thường Trump, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ ‘ném thư của Trump vào sọt rác’ - Thảm họa Trung Đông do Trump tạo ra sẽ đưa đến thất cử 2020
14.10.2019

Trên khắp nước Mỹ đã diễn ra hàng chục cuộc biểu tình kêu gọi phế truất tổng thống Donald Trump. Những người biểu tình hy vọng thổi bùng lên một phong trào để gia tăng sức ép đối với giới chính trị, đặc biệt các nghị sĩ Cộng Hòa, chiếm đa số tại Thượng Viện, hiện tại vẫn ủng hộ tổng thống. Hôm qua, 13/10/2019, hơn 200 người xuống đường tại New York.

Trọng Thành

mediaTổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh tại Washington ngày 12/10/2019.REUTERS/Yuri Gripas

Thông tín viên Anaki Loubna tường trình từ New York :

‘‘Donald Trump vào tù…’’, hai trăm người biểu tình đồng thanh hô vang trên đường phố New York. Đối với họ, không còn nghi ngờ gì nữa, tổng thống Mỹ sẽ phải ra đi.

Một người đàn ông cho biết : ‘‘Donald Trump, chính phủ của ông ta và hành xử của ông ta, kể từ khi ông ta đắc cử, là không thể chấp nhận được’’. Một người phụ nữ bày tỏ : ‘‘Nếu chúng ta không lên tiếng ngay bây giờ, khẳng định điều mà Hiến pháp đã nói và những việc này đã xâm phạm Hiến pháp, thì Hiến pháp sẽ không còn giá trị gì !’’.

Trong con mắt của những người biểu tình, thủ tục phế truất mà Hạ Viện đã khởi động, tiếp theo vụ ‘‘Ukrainegate’’ tiến quá chậm. Họ cũng hiểu rằng, cho dù phe Dân Chủ có đi đến cùng, thì về nguyên tắc, rất ít có cơ hội Thượng Viện, với đa số theo đảng Cộng Hòa, sẽ bật đèn xanh cho việc phế truất.

Một người phụ nữ giải thích : ‘‘Hãy làm sao đây để mọi người hiểu rằng các thủ tục được tiến hành theo con đường thông thường sẽ không thể nào đánh bật được ông ta. Chính vì vậy chúng tôi phải hành động’’. Một phụ nữ khác thì bày tỏ tâm trạng thất vọng, vì người Mỹ đã không làm được như người Hồng Kông, không có được hàng nghìn người xuống đường mỗi ngày.

Khi được gợi ý là liệu họ có thể làm gì để thay đổi tình thế trong cuộc bầu cử tới, câu trả lời của những người biểu tình là rõ ràng. Một phụ nữ nhấn mạnh : ‘‘Ông ta đã làm tổn hại toàn bộ cả một hệ thống. Làm thế nào mà chúng ta có thể chắc chắn có được các cuộc bầu cử công bằng đây ?’’. Nhiều cuộc tuần hành tương tự diễn ra tại một số thành phố. Tất cả kêu gọi biểu tình lớn vào thứ Bảy tới’’.

Bộ trưởng Quốc Phòng khẳng định hợp tác với Hạ Viện

Hôm qua, trả lời đài CBS, lãnh đạo bộ Quốc Phòng Mark Esper cho biết ‘‘sẽ làm mọi điều có thể để hợp tác với Hạ Viện’’, do đảng Dân Chủ kiểm soát, trong cuộc điều tra luận tội nhằm tiến tới phế truất tổng tổng thống, bất chấp việc Nhà Trắng vừa ra thông báo ngừng mọi hợp tác với Quốc Hội, với lý do ‘‘điều tra mang tính thiên vị và vi hiến’’.

Hôm thứ Hai tuần trước, 07/10, các dân biểu Hạ Viện phụ trách điều tra đã yêu cầu Lầu Năm Góc cung cấp các tài liệu liên quan đến vụ Ukrainagate. Hạ Viện muốn xác minh nghi vấn về việc tổng thống Trump gây áp lực với Ukraina, nhằm buộc Kiev điều tra về đối thủ chính trị Joe Biden, đặc biệt với cáo buộc đình chỉ viện trợ quân sự Mỹ trong nhiều tuần, để gây áp lực.

Theo AFP, trên thực tế, trước khi Hạ Viện yêu cầu, bộ Quốc Phòng đã thông báo sẽ hợp tác với Quốc Hội trong cuộc điều tra này. Hôm qua, bộ trưởng Quốc Phòng cho biết rõ hơn là, việc Lầu Năm Góc quyết định hợp tác không đồng nghĩa với việc mọi tài liệu liên quan sẽ được chuyển giao cho Quốc Hội, bởi Nhà Trắng giữ quyền quyết định tài liệu nào không được cung cấp.

“Trump muôn năm, nhờ” Trump, Tổng thống Syria Assad và đồng minh Nga thắng lớn

Việc Mỹ bỏ rơi người Kurd trước cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ, khiến họ phải thoả thuận với Syria, là thắng lợi lớn với Tổng thống Bashar al-Assad và đồng minh Nga.

Các lực lượng người Kurd ở Syria đã ký thỏa thuận với chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad để bàn giao các khu vực dọc biên giới cho quân đội Syria trong nỗ lực cuối cùng nhằm ngăn chặn cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngày 12.10, các đơn vị quân đội trung thành với Tổng thống Bashar al-Assad đã tiến vào thị trấn Tall Tamr gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Thị trấn nằm gần một con đường chính hiện đang bị quân đội Thổ Nhĩ Kỳ nắm giữ. 

Quan chức hàng đầu của người Kurd ở Syria, Badran Jia Kurd cho biết, thỏa thuận giữa lực lượng này với chính quyền của Tổng thống Assad chỉ giới hạn ở việc triển khai quân đội dọc biên giới và hai bên sẽ thảo luận về các vấn đề chính trị sau đó.

Ngày 13.10, Mỹ tuyên bố sẽ nhanh chóng rút 1.000 quân còn lại khỏi vùng đông bắc Syria, chỉ 4 ngày sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành cuộc tấn công xuyên biên giới. Việc Tổng thống Donald Trump bật đèn xanh cho Thổ Nhĩ Kỳ bị người Kurd - đồng minh của Mỹ trong cuộc chiến chống IS ở Syria - tố cáo là hành động đâm sau lưng.

Người Kurd tuyên bố, thay vì Mỹ, họ theo đuổi một hiệp ước mới với chính quyền Syria của Tổng thống Assad và Nga.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mike Esper cho rằng động thái của người Kurd đã được lên kế hoạch trước khi Mỹ rút quân, và đó là một trong những yếu tố đằng sau quyết định của Tổng thống Donald Trump.

Phóng viên tờ Al-Monitor dẫn lời một quan chức người Kurd cho biết, nhờ có Nga, một khu vực cấm bay đã được tuyên bố ở phía bắc Syria và rằng “nếu chúng ta thành thật, người Kurd có thể đã nhận được điều này 4 năm trước nếu họ không dựa vào Mỹ”. “Hãy để mọi người tự rút ra kết luận của riêng mình” - phóng viên nói thêm.

Không rõ thỏa thuận Syria-Kurd sẽ diễn ra như thế nào khi người Kurd khao khát tự trị, đi ngược lại mong muốn thống nhất đất nước của Tổng thống Assad. 

Các tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ vào người Kurd đã khiến nhiều người chỉ trích và báo động rằng nó có thể khiến các tay súng IS thoát khỏi những nhà tù do người Kurd điều hành và tập hợp lại.

Chính quyền do người Kurd đứng đầu khu vực cho biết 785 tù nhân IS đã trốn thoát khỏi một nhà tù ở Ain Issa. Tuy nhiên, Tổng thống Erdogan bác bỏ các báo cáo và nói với hãng tin Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ rằng đây là "thông tin sai lệch" nhằm khiêu khích phương Tây.

104 chiến binh người Kurd đã thiệt mạng trong các cuộc đối đầu với quân đội Thổ Nhĩ Kỳ - Tổ chức quan sát nhân quyền Syria có trụ sở tại London cho hay. Khoảng 60 dân thường đã thiệt mạng trong 4 ngày qua.

KHÁNH MINH

Quan điểm: Syria có thể là khởi đầu cho kết thúc của Trump

US President Donald TrumpBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Các chính sách của Donald Trump về Syria là một thảm họa phần lớn do ông gây ra - một chính sách có thể khiến ông thất cử vào năm 2020, cựu Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ PJ Crowley nói.

Sẽ không có một bài viết luận tội nào bao gồm các quyết định mới nhất của Donald Trump liên quan đến Syria trong số các tội nặng và nhẹ của ông.

Nhưng thảm họa chiến lược đang diễn ra sau khi ông có thỏa thuận chiều theo Tổng thốngThổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cũng có thể đánh dấu khởi đầu cho kết thúc của nhiệm kỳ tổng thống Trump.

Trump sẽ sống sót sau khi bị luận tội - Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát dường như sẽ không kết án ông - mặc dù ông tiếp tục là kẻ thù tồi tệ nhất của mình.

Tổng thống tin rằng cuộc gọi với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky là "hoàn hảo". Văn bản ghi chép cuộc gọi mà Nhà Trắng công bố trình bày bằng chứng mạnh mẽ về một tội ác đã được thực hiện.

Ukraine đã trở thành một thử nghiệm Rorschach cho chính trị quốc nội - đã có một đổi chác với tổng thống Ukraine, nhưng nhiều người ủng hộ Trump vẫn chọn cái nhìn đây chẳng là điều gì tai hại.

Syria thì khác. Đó không phải là điều ông Trump có thể đổ lỗi cho Barack Obama hay cho Hạ viện do đảng Dân chủ kiểm soát. Mặc dù chính quyền Mỹ đang trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ với những biện pháp mới, đây là một cuộc khủng hoảng phần lớn do Trump tạo ra.

Đối với Trump, quyết định rút lực lượng Hoa Kỳ khỏi các khu vực tranh chấp dọc biên giới giữa Syria và Thổ Nhĩ Kỳ phù hợp với quan điểm tranh cử của ông: đưa Hoa Kỳ ra khỏi các cuộc xung đột phức tạp và tốn kém ở Trung Đông.

Như Trump tweet, "đã đến lúc chúng ta phải thoát ra khỏi những cuộc chiến vô tận vô lý này", thêm vào đó là sự nhấn mạnh viết hoa, "CHÚNG TA SẼ CHIẾN ĐẤU KHI NÀO CÓ LỢI CHO MÌNH VÀ CHỈ ĐÁNH ĐỂ THẮNG."

Mặc dù mọi người đều có khuynh hướng không quan tâm nhiều đến những tuyên bố và tweet đầy thất thường và mâu thuẫn của Trump, nhưng trong trường hợp này, Erdogan đọc Trump như một cuốn sách và lợi dụng Trump một cách tận tình.

Mỹ: Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bị 'phạt nặng' nếu không dừng tấn công người Kurd

"Mỹ không 'bật đèn xanh' cho cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ"

Thổ Nhĩ Kỳ không kích Syria để chặn người Kurd

Khi Erdogan nói với Trump trong một cuộc trò chuyện qua điện thoại gần đây rằng ông dự định gửi lực lượng vào Syria để loại bỏ nguy cơ có một khu vực người Kurd tự trị dọc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, có lẽ ông ta đã dự đoán rằng Trump sẽ đưa ra kháng cự tối thiểu.

Phải nhớ là trong một cuộc trò chuyện khác vào cuối năm 2018, Trump đã bày tỏ mong muốn mạnh mẽ của mình là rút lực lượng Hoa Kỳ khỏi Syria, thông báo với Erdogan, "OK, tất cả là của bạn. Chúng tôi đã xong." Kết quả là Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis, một trong những chuyên gia về an ninh quốc gia có kinh nghiệm cuối cùng , và là người sẵn sàng kiềm chế các xung động của Trump, đã từ chức.

President Donald Trump (L) and Turkish President Recep Tayyip Erdogan attend the opening ceremony at the 2018 NATO SummitBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionTổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan năm 2018

Mười tháng sau, khi Erdogan quyết định hành động, ông ta biết mình đang đẩy vào một cánh cửa mở ngỏ.

Trong khi chính sách của Trump đã gặp phải những lời chỉ trích của cả hai đảng, ngay cả từ Lãnh đạo Thượng viện Mitch McConnell, nhiều người Mỹ đã mệt mỏi với các cuộc chiến ở Trung Đông và hỗ trợ đưa quân đội về nước.

Nhưng Trump đã làm điều đó theo cách tồi tệ nhất có thể.

Đội ngũ tương đối nhỏ của Hoa Kỳ, cùng với các đối tác Anh và Pháp, có mặt ở đó để ngăn chặn sự hồi sinh của Nhà nước Hồi giáo và đóng vai trò là một bộ đệm trong quá trình ngoại giao để vạch ra cách Syria sẽ được tái thiết và cai trị.

Bất chấp kinh nghiệm kinh doanh của mình, Trump đã nhượng lại bất cứ đòn bẩy nào mà Hoa Kỳ có thể có để định hình một Syria được cải tiến cho Nga, Iran, chế độ Assad và thậm chí cả Nhà nước Hồi giáo.

Các lực lượng Syria và Nga đã di chuyển vào khoảng trống được tạo ra bởi cuộc rút quân của Mỹ. Một số lượng không xác định các chiến binh Nhà nước Hồi giáo đã thoát khỏi sự giam giữ của người Kurd trong tình trạng hỗn loạn sau sự kiện Thổ Nhĩ Kỳ.

Chiến lược tránh ra của Trump phù hợp với chiến dịch gây áp lực tối đa với Iran như thế nào là điều ai cũng đoán được.

Người Kurd: Họ là ai?
Presentational grey line

Giới ủng hộ Trump ủng hộ việc rút quân

Phân tích của Lauren Turner, BBC News, Minneapolis

"Tại sao chúng ta cần phải là cảnh sát của thế giới?"

Đối với nhiều người ủng hộ Donald Trump tham dự cuộc vận động tranh cử ở trung tâm thành phố Minneapolis, ý kiến của họ về cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ vào Syria - xảy ra sau khi quân đội Mỹ bị rút khỏi thành phố - cũng vẫn ý như trước đó.

Tôi nghĩ thật tuyệt khi chúng ta ngừng đưa quân đội của chúng ta vào những vấn đề của Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, "Alex Ledezma, 24 tuổi, nói:" Chúng tôi không phải là người giữ trẻ của họ. "

Melissa Erra, 52 tuổi, nói: "Chuyện ở đó đã xảy ra hàng trăm năm nay. Bao nhiêu người của chúng ta phải chết ở đó, vì một điều gì đó chẳng liên quan gì đến lý tưởng của chúng ta? Mọi việc vẫn tiếp tục dù chúng ta có ở đó hay không. "

Nhưng cựu chiến binh Thủy quân lục chiến Eric Radziej có một nhận định khác.

"Tôi nghĩ rằng rút khỏi Afghanistan quá nhanh là một sai lầm. Nhưng nếu tình hình trở nên tồi tệ, chúng ta chưa bao giờ nói rằng sẽ không quay trở lại. Ở Afghanistan, chúng ta đã chờ đợi quá lâu để quay trở lại."

Radziej nói thêm: "Có những đối tác khác có thể tham gia. Chúng ta không thể lúc nào cũng mang trọng lượng của thế giới trên vai."

Presentational grey line

Nhưng quan trọng hơn nhiều, uy tín và độ tin cậy của Hoa Kỳ với tư cách là đồng minh hiện là một câu hỏi lớn, ở Trung Đông và nhiều những nơi khác.

Trump đã bác bỏ tầm quan trọng của mối quan hệ được thử nghiệm trong những trận chiến đã phát triển giữa các lực lượng Mỹ và người Kurd trong chiến dịch chống lại Nhà nước Hồi giáo Caliphate. Người Kurd là đội tiên phong của các lực lượng trên mặt đất đã chiếm lại Raqqa và các thành trì khác của ISIS.

In this handout provided by the U.S. Army, U.S. and Turkish military forces conduct the third ground combined joint patrol inside the security mechanism area in northeast Syria, Oct. 4, 2019.Bản quyền hình ảnhHANDOUT
Image captionLực lượng quân đội Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ tuần tra chung ở đông bắc Syria hồi tháng 10

Người Kurd, Trump nói, "không giúp chúng ta ở Normandy."

Có rất nhiều điều cần được giải nén ở đây.

Một số người Kurd đã chiến đấu về phía đồng minh trong Thế chiến thứ Hai, nhưng lúc đó không có nhà nước Kurd nào được công nhận, ngay cả bây giờ vẫn thế.

Đức và Nhật Bản, cả hai đồng minh trung thành của Mỹ bây giờ, hồi đó là đối thủ. Những nước khác - Nam Hàn và Israel - đã bị chiếm đóng hoặc chưa có quốc gia độc lập.

Nhật Bản và Nam Hàn đã sẵn lo lắng rằng việc Trump theo đuổi thỏa thuận với Bắc Hàn sẽ không giải quyết được các vấn đề an ninh và nhân quyền hợp pháp của họ. Thái độ hững hờ của Trump đối với người Kurd sẽ chỉ làm trầm trọng thêm những lo ngại đó.

Những điều này không tạo được yên tâm nào cho phần lớn các quốc gia hiện nay là đồng minh của NATO hoặc bất kỳ quốc gia nào ở Trung Đông đang phụ thuộc vào Hoa Kỳ cho an ninh.

Saudi Arabia đã đủ lo lắng về sự lật lọng của Trump liên quan đến Iran - hấp tấp ra lệnh tấn công để đáp trả sự bắn rớt một máy bay không người lái của Mỹ chỉ để sau đó hủy bỏ lệnh một cách đột ngột - rằng đang nghiên cứu việc có một cuộc đối thoại cửa sau Tehran. Thay vì cô lập Iran, Trump đang tạo ra những điều kiện kết tủa cho khu vực.

Bên trong trại tạm giam thân nhân của những người bị nghi là chiến binh IS

Nhưng điều đó gây ra một vấn đề ở Jerusalem.

Syria đưa Iran đến ngay ngưỡng cửa của Israel. Israel càng cảm thấy phải đối đầu với Iran một mình, thì nguy cơ đối đầu quân sự trực tiếp chắc chắn sẽ kéo Hoa Kỳ vào cuộc càng lớn. Đây chính là sự năng động hủy diệt mà Tổng thống Obama và các đối tác châu Âu của ông nghĩ rằng họ đã cải thiện với thỏa thuận hạt nhân mà Trump đã dẹp bỏ.

Mạng lưới liên minh toàn cầu của Mỹ là nền tảng cho an ninh quốc gia và ổn định quốc tế. Và Trump đang tích cực phá hoại nó. Bằng chứng của việc này ngày càng nhiều và càng rõ ràng.

Trong khi ông Trump không giấu giếm gì sự hoài nghi của mình đối với trách nhiệm lãnh đạo của Mỹ, sự kiện Syria nhấn mạnh việc Trump tệ như thế nào trong công việc chính của mình, thúc đẩy lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ và trong quá trình đó, lợi ích của các đồng minh chủ chốt của nước này.

US forces, accompanied by Kurdish People's Protection Units (YPG) fighters, drive their armoured vehicles near the northern Syrian village of Darbasiyah, o­n the border with Turkey o­n April 28, 2017Bản quyền hình ảnhDELIL SOULEIMAN/AFP/GETTY IMAGES
Image captionLực lượng Mỹ và người Kurd nhìn thấy gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ năm 2017

Có những cái giá phải trả cho ý muốn rút Hoa Kỳ vào đằng sau bức tường tuyệt vời của ông và để thế giới tự bảo vệ mình.

May mắn thay đây không phải là tình trạng mà hầu hết người Mỹ ủng hộ. Trong một cuộc thăm dò gần đây của Hội đồng Chicago về các vấn đề toàn cầu, phần lớn những người được hỏi ủng hộ vai trò tích cực hơn của Mỹ trên thế giới, ủng hộ các liên minh khu vực và thấy giá trị của thương mại toàn cầu.

Đây là một bác bỏ các trụ cột chính trong chính sách đối ngoại của Trump. Syria, cùng với điểm mù liên tục của ông liên quan đến Nga, chứng tỏ rằng ông cũng đang quản lý kém cỏi các mối quan hệ quốc tế. Ông đã bỏ rơi lợi ích quốc gia trong việc theo đuổi lợi ích chính trị cho riêng mình.

Tất cả những điều này cộng lại, phải dẫn đến việc Trump không tái đắc cử. Tiếc thay cử tri Mỹ sẽ phải đợi đến tháng 11 năm sau để chọn một tổng thống khác, và một chính sách đối ngoại khác.

PJ Crowley là cựu Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ và là tác giả của cuốn ''Red Line: American Foreign Policy in a Time of Fractured Politics and Failing States' (BBC)

Thời khắc thảm họa với chính sách Trung Đông của Hoa Kỳ

Jeremy BowenBBC Trung Đông

Chế độ Syria đang tiến về biên giới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Damascus đạt được thỏa thuận với lực lượng người KurdBản quyền hình ảnhAFP
Image captionSyria đang tiến về biên giới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Damascus đạt được thỏa thuận với lực lượng người Kurd

Đã một tuần kể từ khi Tổng thống Donald Trump sử dụng cái mà ông gọi là "trí tuệ vĩ đại và không gì sánh được" để ra lệnh rút quân đội Hoa Kỳ khỏi miền bắc Syria, bản đồ cuộc chiến Syria đã được vẽ lại.

Một chuỗi sự kiện do ông đưa ra đã thể hiện sự phản bội với đồng minh của Mỹ là người Kurd ở Syria và mở ra các cơ hội cho Thổ Nhĩ Kỳ, chế độ Syria của Tổng thống Bashar al-Assad, cùng với các quốc gia hậu thuẫn là Nga và Iran, và những chiến binh cực đoan thánh chiến của Nhà nước Hồi giáo (IS).

Tám năm chiến tranh ở Syria đã định hình và thay đổi Trung Đông. Cuối tuần qua đánh dấu một bước ngoặt khác. Có lẽ sự khôn ngoan của Tổng thống Trump đã giúp ông thấy trước các sự kiện. Hoặc có thể thói quen hành động theo 'bản năng' của ông là một sai lầm nghiêm trọng khi nó liên quan đến tình hình phức tạp không hồi kết ở Trung Đông.

Mỹ trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ vì tấn công Syria

Thân nhân IS đào thoát khỏi trại tù bỏ trống ở Syria

Tướng Mỹ tiết lộ kế hoạch rút quân khỏi Syria

Nhiều năm qua, rõ ràng số phận của Syria được quyết định bởi người nước ngoài, chứ không phải người Syria. Sự can thiệp lặp đi lặp lại được duy trì suốt nhiều năm và leo thang thành chiến tranh. Viết về cuộc đua ảnh hưởng và quyền lực ở Syria nên được bắt đầu bằng nạn nhân của chiến tranh. Mỗi lần gia tăng quân đội là thảm họa và thường gây tử vong cho dân thường. Những nhà lãnh đạo đưa ra mệnh lệnh cần phải được xem những video về sự chịu đựng của người dân. Không khó để tìm kiếm những hình ảnh này trên mạng hoặc truyền hình.

Quyết định của Tổng thống Trump nhằm kéo Hoa Kỳ ra khỏi cái mà ông gọi là cuộc chiến không hồi kết đã bật đèn xanh cho Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân vào Syria. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tuyên bố ông muốn truy kích người Kurd của Lực lượng Dân chủ Syria (Syrian Democratic Forces - SDF) bởi vì họ là đồng minh của phiến quân người Kurd. Kế hoạch của ông là kiểm soát cả hai phía biên giới với đông bắc Syria, và thành lập khu vực chiếm đóng vào sâu khoảng 32km. Ông muốn chuyển một triệu hoặc hơn người tị nạn Syria đến khu vực đó.

Khi Hoa Kỳ quyết định trang bị và đào tạo cho người Kurd ở Syria, cũng như một số người Arab để chiến đấu với Nhà nước Hồi giáo IS, họ đã nhận biết được một vấn đề tiềm ẩn, đó là đồng minh người Kurd của họ vốn bị các đồng minh Nato và Thổ Nhĩ Kỳ coi là khủng bố.

Washington đã nhắm mắt làm ngơ trước vấn đề họ biết có thể xảy ra trong tương lai. Và giờ tương lai đang ở đây, vấn đề đó đang xảy ra.

Cách đây một tuần, một số ít lính Mỹ vẫn còn là biểu tượng hữu hình của cái dường như là một sự đảm bảo an ninh cho người Kurd ở Syria, vốn là đồng minh quan trọng trong cuộc chiến chống chiến binh thánh chiến IS. Người Kurd đã chiến đấu và chết trên mặt trận trong khi Mỹ, Anh và các quốc gia khác cung cấp không quân và lực lượng đặc nhiệm.

Người Kurd: Họ là ai?

Nhưng không lâu sau khi Tổng thống Trump đăng một số tweet, người Kurd ở Syria bị buộc phải nhận ra rằng họ đã bị bỏ rơi, làm dấy lên sự phẫn nộ trong quân đội Hoa Kỳ.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper phủ nhận rằng người Kurd đã bị bỏ rơi. Nhưng trong lúc Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị tấn công, người Mỹ đang rời đi, đó không phải là cảm nhận của người Kurd ở Syria.

Một lần nữa trong lịch sử khó khăn của họ, người Kurd trở thành đồng minh "dùng một lần" của cường quốc bên ngoài. Họ quay sang kẻ thù cũ của họ ở Damascus.

Hôm 13/10, người Kurd tuyên bố một thỏa thuận với chế độ của Tổng thống Syria Bashar al-Assad, đồng ý cho quân đội của nước này tiến vào khu vực chưa bị kiểm soát bởi Damascus kể từ năm 2012, ngay sát biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Đó là một chiến thắng lớn. Các binh sĩ nhanh chóng rời khỏi các căn cứ họ chiếm đóng ở đông bắc.

Nó được xem là ngày thảm họa với chính sách Trung Đông của Hoa Kỳ. Liên minh với người Kurd, và đảm bảo an ninh an toàn cho quyền tự trị của họ ở Syria, đã cho người Mỹ tham gia vào hồi cuối của cuộc chiến. Đó cũng là cách chống lại những người ủng hộ chế độ Assad là Nga và Iran. Sự ra đi của người Mỹ, và sự tiến lên của quân đội Syria, là chiến thắng cho cả hai.

Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và đồng minh tiếp tục tấn công vào các thị trấn biên giới do người Kurd chiếm giữ ở đông bắc SyriaBản quyền hình ảnhAFP
Image captionQuân đội Thổ Nhĩ Kỳ và đồng minh tiếp tục tấn công vào các thị trấn biên giới do người Kurd chiếm giữ ở đông bắc Syria

Thổ Nhĩ Kỳ không kích Syria để chặn người Kurd

Co cụm ở Syria, IS đã bị đánh bại?

Nga cảnh báo ‘chiến tranh’ với Mỹ ở Syria

Cơ hội mới dường như đang mở ra cho những phần tử cực đoan thánh chiến của IS. Trên ứng dụng nhắn tin Telegram, họ tuyên bố mở một chiến dịch bạo lực trên khắp Syria. Họ bị mất lãnh thổ, nhưng những ai đang ở bên ngoài nhà tù đang tự cải tổ để tiến hành các cuộc tấn công du kích.

Bây giờ, khi người Kurd đang chao đảo, họ thấy cơ hội để giải thoát hàng nghìn chiến binh đang bị nhốt trong các nhà tù do người Kurd cai quản. Một vài trong số họ là những kẻ giết người khét tiếng, sẽ là mối đe dọa nghiêm trọng nếu họ có thể thoát ra ngoài và lại cầm súng cùng với bom, không chỉ ở Syria mà còn xa hơn nữa.

Chính phủ châu Âu, vốn loay hoay khi các vấn đề của Trung Đông đang gõ cửa, đang kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ ngưng tấn công.

Một số thành viên Nato có thể thấy một kịch bản ác mộng đang diễn ra, khi Syria được Nga hậu thuẫn, có khả năng đối đầu với Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên của Nato.

Nga nói rằng họ duy trì quan hệ bình thường với Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng xung đột quân sự có thể xảy ra bất kỳ lúc nào. Cơ hội cho sự hiểu lầm, sai lầm và leo thang luôn rình rập.

Có lẽ những gì xảy ra trong tuần qua đã đơn giản hóa hồi kết của cuộc chiến Syria. Cả Mỹ và người Kurd có vẻ như nằm ngoài bức tranh.

Và Tổng thống Assad, cùng với đồng minh Nga và Iran, tiếp tục củng cố chiến thắng của họ trong cuộc chiến thảm khốc ở Syria

Trump mất thế thượng phong trong thoả thuận thương mại với Trung cộng

< A >
Vũ Ngọc Yên (Danlambao) - Ngày 12-10, Mỹ và Trung Quốc đã đạt được một phần của thỏa thuận thương mại sau vòng đàm phán cấp cao diễn ra tại Washington DC. Những tiến bộ đạt được trong cuộc đàm phán này sẽ tạo tiền đề cho một thỏa thuận toàn diện chấm dứt cuộc chiến thương mại kéo dài hơn một năm rưỡi gây tổn hại lớn không chỉ cho hai nền kinh tế hàng đầu thế giới này mà còn khiến thị trường toàn cầu chao đảo.

Với thỏa thuận một phần của "giai đoạn một", Mỹ sẽ nới lỏng thuế quan đối với hàng nhập khẩu Trung Quốc. Mỹ quyết định hoãn kế hoạch tăng thuế từ 25% lên 30% đối với 250 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc dự kiến có hiệu lực từ ngày 15-10 tới, đáp lại Trung Quốc đồng ý mua 40 tỷ - 50 tỷ USD hàng nông sản, đậu nành và thịt heo. 

Trump tự công bố thoả thuận này ông sẽ ký trong cuộc gặp Chủ tịch nhà nước Trung cộng Tập Cận Bình tại Hội nghị APEC ở Chí Lợi vào tháng 11. 

Trump thương thảo không ở vị thế kẻ mạnh 

Từ lâu Trump luôn cho mọi người biết cường quốc Mỹ luôn ở thế mạnh và sẽ thắng trong mọi cuộc thương thảo. Theo ông, Trung Quốc khẩn cần một thoả thuận thương mại hơn bao giờ hết, nên sẽ chấp nhận nhiều yêu sách của Mỹ. 

Tuy nhiên sự tương quan lực lượng đã thay đổi trong thời gian mấy tuần qua. 

Tình hình nội chính Mỹ căng thẳng đang gây áp lực cho Trump. Hằng ngày các chi tiết về vụ Ukraine được giới truyền thông loan báo rộng rãi làm nhân dân thêm nghi ngờ về cách hành xử chính trị của chính quyền Trump. Đài truyền hình bảo thủ Fox, một loại “đài nhà” cuả Trump cho biết hơn 50 % dân chúng đã ủng hộ cuộc điều tra luận tội truất quyền Tổng thống. Mức cử tri hâm mộ Trump đã xuống dưới 40% và ngày càng giảm. 

Trump cần cử tri ở các tiểu bang đang bị thiệt hại vì ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại. Trump biết rõ cử tri sẽ không bỏ ông nếu nền kinh tế còn phát triển. Nhưng các dự báo cho biết vận hội kinh tế đang suy thoái. Nhiều doanh nghiệp không muốn đầu tư thêm vì cuộc chiến thương mại. Công nghệ sản xuất trì trệ và sa thải công nhân. Nông dân ở vùng Trung Tây đang bị đe doạ sự tồn tại. Không có phiếu của các tiểu bang Ohio hay Wisconsin Trump không thể thắng cuộc bầu cử 2020. 

Một lý do khác, Trump từ chối áp thuế lên hàng nhập khẩu vì sợ giá hàng tăng chỉ làm dân Mỹ mất hứng thú tiêu thụ. 

Chiến thuật "hai bước lùi, một bước tiến". 

Nhiều người Mỹ có thiện cảm cho cuộc chiến thương mại chống Trung Quốc, một cường quốc kinh tế cạnh tranh. Nhưng Trump chỉ lợi dụng chính sách thương mại cho chiến thuật tranh cử. 

Rất hiếm khi thấy Trump lúng túng khi công bố và đánh giá thoả thuận là một sự đình chiến của cuộc chiến thương mại do chính ông khởi động đã kéo dài hơn 18 tháng. Trước đó Trump từng cho biết ông sẽ tìm kiếm một thoả thuận toàn diện với Trung cộng. Nếu thoả thuận không đạt 100% như kỳ vọng thì ông sẽ không ký. Nhưng lần này ông phải chấp nhận thực tế là không có thành công lớn. 

Vì cần một sự thành công, dù nhỏ để quảng bá cho cuộc tranh cử Tổng thống nên Trump nhất trí thoả thuận với Trung Quốc. Sự kiện này cho thấy Donald Trump đã đặt quyền lợi cá nhân "ME FIRST" trước lợi ích đất nước. 

Thỏa thuận "giai đoạn một" với Trung cộng có thể là một chiến thuật giúp Trump tập trung tâm trí cho cuộc thương thảo kế tiếp với Liên minh Âu châu (EU). Tới giữa tháng 11, Trump sẽ có quyết định áp thuế lên hàng xe hơi nhập khẩu. Lấy lý do Liên minh Âu châu EU bao cấp phi pháp cho hãng sản xuất máy bay Airbus, Mỹ áp thuế 25% lên thực phẩm và rượu. 

Trung cộng được gì trong thoả thuận 

Thỏa thuận đình chiến thương mại mang cơ hội phục hồi xuất cảng cho Trung Quốc. Ngành ngoại thương Trung Quốc đã bị thiệt hại vì các biện pháp trả đũa giữa hai nước trong cuộc chiến thương mại. Cục hải quan Bắc Kinh cho biết kim ngạch xuất cảng của Trung qua Mỹ trong tháng 9 bị giảm 21,9 so với cùng tháng năm ngoái. Nhập cảng giảm 15,2%. Toàn bộ xuất cảng toàn cầu trong tháng 9 chỉ còn 218,1 tỷ USD bị giảm 3,2% so với cùng tháng năm ngoái. Còn nhập cảng toàn cầu giảm 8,5% xuống 178,5 tỷ USD. 

Tính từ năm 2017 đến ngày 18-2-2019, đã có 20 quốc gia báo cáo bệnh dịch tả heo Châu Phi, trong đó nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là Trung Quốc - nhà sản xuất thịt heo lớn nhất thế giới. Từ tháng 8.2018 bệnh dịch đã lan ra 32 trong số 34 tỉnh. Tới tháng 10.2019 hơn 1,2 triệu con heo đã bị giết. Các lò sát sinh, nơi phát hiện bệnh dịch bị đóng cửa. Tháng 9.2019 giá thịt tăng 50 % - hơn 1/3 tổng số lượng thịt heo do nông dân cung cấp. Vì sợ cơn dịch lan nhanh, nhiều nông dân đã giết heo làm số heo nuôi hiện tại bị giảm gần một nửa. Thiệt hạ cho kinh tế và xã hội rất lớn... Lợi tức của 130 triệu hộ nuôi heo đang bị đe dọa. Trung cộng đến nay vẫn chưa làm chủ được tình hình và đang khổ sở tìm cách cứu vãn tình trạng khan hiếm nông phẩm và thịt heo. 

Qua thoả thuận, Trung cộng đã khôn ngoan "nhượng bộ" chấp nhận chi 40 tới 50 tỷ USD để Mỹ cung cấp nông sản, đậu nành và thịt heo thay vì tặng không cho quan thuế Mỹ. Trump đã giúp chính quyền Tập Cận Bình thoát được cuộc khủng hoảng thực phẩm đang đe doạ sự ổn định nội chính Trung cộng. 

Các nhà bình luận cho rằng Trung cộng đã tỏ ra cứng rắn không nhượng bộ trong cuộc thương thảo vì biết Tổng thống Trump đang đối mặt với vụ Ukraine. Trump muốn Bắc Kinh nên bắt đầu xét hồ sơ Hunter Biden con trai phó Tổng thống Joe Biden, liên hệ đầu tư cổ phiếu ở Trung Quốc. Cuộc điều tra luận tội Tổng thống càng kéo dài, càng khiến cơ hội tái thắng cử của Trump bị thuyên giảm. 

16/10/2019


Ông Trump viết thư nhắc Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ 'đừng ngốc nghếch'

TPO - Tổng thống Mỹ Donald Trump viết thư thúc giục Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan thực hiện thỏa thuận với người Kurd ở Syria, đồng thời cảnh báo sẽ phá hủy nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ nếu ông Erdogan từ chối.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan. Ảnh: Politico
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan. Ảnh: Politico

“Ông sẽ không muốn phải chịu trách nhiệm cho việc tàn sát hàng ngàn người. Và tôi cũng không muốn phải chịu trách nhiệm về việc hủy hoại nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ”, Tổng thống Trump nhấn mạnh trong bức thư ngày 9/10, được công bố bởi Fox News hôm 16/10.

Trong thư, ông Trump kêu gọi Tổng thống Erdogan thực hiện thỏa thuận với lực lượng Dân chủ Syria (SDF), vì tướng người Kurd - Mazloum Kobani Abdi “đang có thái độ sẵn sàng nhượng bộ chưa từng thấy trong quá khứ”.

“Đừng quá cứng nhắc. Cũng đừng ngốc ngếch", Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

< iframe id="1571282330127_xnhv7jpxr" frameborder="0" scrolling="no" marginheight="0" marginwidth="0" topmargin="0" leftmargin="0" allowtransparency="true" width="640" height="180" style="box-sizing: border-box; margin-left: auto; margin-right: auto; left: 0px; right: 0px; display: block;">< /iframe>

“Lịch sử sẽ khoan dung với ông nếu ông làm việc này một cách đúng đắn và nhân văn”, ông Trump hứa. “Tuy nhiên, lịch sử cũng sẽ mãi mãi coi ông là người xấu nếu những điều tốt đẹp không xảy đến.”

Ông Trump viết thư nhắc Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ 'đừng ngốc nghếch' - ảnh 1Bức thư được công bố bởi Fox News. 

Trước đó, Tổng thống Mỹ từng nhiều lần đe dọa sẽ phá hủy nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ nếu Ankara làm bất cứ điều gì mà Washington coi là vượt quá giới hạn ở Syria.

Các mối đe dọa chống lại đồng minh NATO của Mỹ được đưa ra trước khi Phó Tổng thống Mike Pence có cuộc gặp ông Erdogan vào thứ Năm, 17/10.

Nếu cuộc gặp không thành công, các lệnh trừng phạt lên Ankara sẽ lập tức được Mỹ áp dụng.

Cùng lúc đó, Thổ Nhĩ Kỳ liên tục khẳng định chiến dịch quân sự mà nước này đang tiến hành ở Syria không nhằm tiêu diệt người Kurd, mà nhằm vào nhóm dân quân người Kurd (SDF và YPG) mà Ankara coi là khủng bố.

Với lí lẽ đó, ông Erdogan phớt lờ lời kêu gọi của Mỹ và các đồng minh châu Âu. Một số nước sau đó đã quyết định ngừng bán vũ khí cho Thổ Nhĩ Kỳ để phản đối chiến dịch ở Syria.

Ngày 9/10, Ankara phát động chiến dịch quân sự Mùa xuân Hòa bình ở miền Bắc Syria.

Chiến dịch được tiến hành nhằm “quét sạch” lực lượng dân quân người Kurd, thiết lập một vùng an toàn ở khu vực phía Bắc Syria, dọc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Hãng thông tấn SANA của Syria gọi chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ là hành động xâm lược.

Cộng đồng quốc tế cũng mạnh mẽ lên án hành động của Ankara, đồng thời tuyên bố sẽ áp đặt những biện pháp trừng phạt cứng 


Syria : Donald Trump chà đạp lên các mục tiêu truyền thống của Mỹ

mediaTrực thăng và binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ trở về doanh trại sau một đợt tuần tra chung với lính Mỹ ở miền bắc Syria, ngày 08/09/2019.REUTERS/Murad Sezer/File Photo

Đồng minh mất tin tưởng, nhiều khủng bố Daech được tự do, chế độ Damas kiểm soát thêm lãnh thổ, đối thủ Nga và Iran mở rộng tầm ảnh hưởng. Quyết định rút quân của Donald Trump mà ông cho là dựa theo « trực giác » đã đưa đến các hệ quả trên. Theo giới phân tích, tổng thống thứ 45 của Mỹ đã chà đạp lên các nỗ lực truyền thống và quyền lợi của chính nước Mỹ tại Trung Cận Đông.

Sau một tuần lễ đầy những tuyên bố mâu thuẫn, cuối cùng Washington xác nhận quyết định rút hết toàn bộ 1000 quân bố trí ở miền bắc Syria, phó mặc lực lượng Kurdistan-Syria FDS, đồng minh chống Deach, một mình đối phó với Thổ Nhĩ Kỳ.

Châu Âu, nòng cốt là các đơn vị biệt kích của Pháp, thiếu yểm trợ của Mỹ, cũng chuẩn bị rút quân bỏ rơi các chiến hữu từng sát cánh ngăn chận Daech biến Syria thành bàn đạp tấn công khủng bố châu Âu.

Robert Malley, chuyên gia chủ tịch tổ chức Khủng Hoảng Quốc Tế International Crisis Group ICG chỉ trích Washington và tổng thống Donald Trump đã « quản lý kém » đến mức để xảy ra kịch bản xấu nhất với những hệ quả tồi tệ nhất.

Bước ngoặt tháng 12 năm 2018

Để chuẩn bị tái tranh cử nhiệm kỳ hai trong điều kiện tối ưu, tổng thống Donald Trump thông báo thực hiện lời hứa rút hết quân ra khỏi Trung Cận Đông. Cuối năm 2018, ông ra lệnh rút lực lượng tại Syria.

Thế nhưng, lệnh của chủ nhân Nhà Trắng gặp phải sự chống đối của các đồng minh phương Tây và trong khu vực không muốn Hoa Kỳ bỏ trống Trung Cận Đông. Không kể công luận Mỹ chê trách mà ngay trong chính quyền và quân đội cũng không tán thành sự lựa chọn này của Donald Trump. Theo Robert Malley, các đồng minh của Mỹ và lực lượng Kurdistan-Syria được các tướng lãnh, các nhà ngoại giao Mỹ trấn an là đừng quan tâm đến « tuyên bố thiếu suy nghĩ » của ông tổng thống tỷ phú.

Tiếp theo đó, các cố vấn « hạ hỏa » được tổng thống, thuyết phục ông nghĩ đến quyền lợi chiến lược của Hoa Kỳ : tiêu diệt tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo, tuy đã tan rã nhưng vẫn còn khả năng gây rối, bảo vệ cộng đồng Kurdistan-Syria bị Thổ Nhĩ Kỳ xem là kẻ thù và nhất là nhu cầu ngăn chận Iran bành trướng thế lực.

Mười tháng sau, lần lượt bộ trưởng Quốc Phòng James Mattis từ nhiệm, cố vấn John Bolton bị cách chức, tổng thống Donald Trump trở lại với quyết định « trực giác », để cho đồng nhiệm Thổ Nhĩ Kỳ tha hồ tấn công người Kurdistan-Syria.

Theo AFP, tuy thông báo quyết định lần đầu vào cuối năm 2018 nhưng lệnh rút lần thứ hai được thi hành trong vội vã, thiếu tổ chức dẫn đến hệ quả tai hại cho chính những mục tiêu mà Hoa Kỳ hy sinh tính mạng binh sĩ và hàng tỷ đô la để bảo vệ.

Chuyên gia Elysabeth Dent, thuộc Viện Nghiên Cứu Trung Đông giải thích : Lẽ ra, chính quyền Trump phải tỏ ra kiên định để không cho Thổ Nhĩ Kỳ ra quân. Còn nếu cản không được thì cũng phải tổ chức triệt thoái, đem tù binh Daech về nơi an toàn.

Donald Trump đánh mất tất cả

Hệ quả thứ hai là lực lượng Kurdistan-Syria FDS quay sang cầu viện quân đội Damas. Tổng thống Bachar al Assad, người mà Washington muốn trừ khử, không cần tốn một viên đạn, chiếm lại được một phần lãnh thổ ở phía bắc bị mất từ năm 2011.

Không chỉ mất địa bàn, Hoa Kỳ của Donald Trump còn đánh mất niềm tin trong « phe thân Mỹ » và « làm tăng tự tin » cho phe đối nghịch. Tại Syria, quân đội Mỹ vẫn duy trì căn cứ Al Tanf, với 150 biệt kích, ở tỉnh Homs, gần vùng tam biên Syria, Irak và Jordanie để chận Iran lập một « vòng cung Shia » đến tận Địa Trung Hải. Nhưng theo Robert Malley, cho dù có 2000 quân đi nữa, Mỹ cũng khó chận Iran nếu không có chiến lược xuyên suốt.

Quyết định của Donald Trump còn gây hoang mang cho các đồng minh truyền thống. Là kẻ thù của Iran, Ả Rập Xê Út trải thảm đỏ đón tiếp tổng thống Nga Putin, đồng minh của Iran, hôm thứ Hai (14/10/2019) tại Ryad.

Chuyên gia về chính trị Syria, Joshua Landis, đại học Oklahoma, phê phán với ít nhiều khiêu khích chủ nhân Nhà Trắng : « Uy tín Donald Trump sụp đổ tại Trung Đông trong khi Putin lên như diều gặp gió. Từ nay không còn ai tin ở tổng thống Trump, mọi người đều linh cảm Mỹ sẽ bỏ Trung Đông ».

Mỹ phản bội người Kurd, thành quả 5 năm chống IS sụp đổ trong một tuần


Đoàn quân xa của QĐ Mỹ triệt thoái khỏi Syria (07/10/2019) bỏ rơi đồng minh của mình, những chiến binh người Kurd


Sự kiện này khiến chúng ta, những người Việt Nam Cộng Hoà, liên tưởng về những ngày đen tối cách nay gần nửa thế kỷ khi mà Mỹ bỏ rơi đồng minh của họ từng cùng sát cánh kề vai trên mảnh đất mà chính họ gọi là "Thành Trì Bảo vệ Tự Do" chống lại sự bành trướng của chủ nghĩa CS. Không phân tích không bàn luận quanh co nhưng đây chính là chính sách rõ ràng sai lầm của Trump trên khía cạnh lương tâm và đạo đức, đó là sự PHẢN BỘI. Ông ta có thể tiết kiệm tài lực và trí trên mặt trận chống Trung Quốc nhưng nên chọn đường thoái mà vẫn bảo vệ đồng minh của mình, những chiến binh người Kurd chứ không thể phủi tay phũ phàng như thế. (BH)
Chỉ vài tháng sau trận đánh cuối cùng trong chiến dịch chống khủng bố IS bên bờ sông Euphrates, thành quả cuộc chiến đã đổ sông đổ biển khi Thổ Nhĩ Kỳ tiến quân vào Syria.
Khi tổ chức vũ trang Các lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do Mỹ chống lưng tiến đánh thị trấn Baghouz đầu năm 2019, nhiều người đã nghĩ đó sẽ là trận đánh cuối cùng trong cuộc chiến chống khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).
IS từng làm chủ một đế chế rộng lớn trải dài từ ngoại ô thủ đô Baghdad của Iraq đến phía tây Syria với hơn 10 triệu người. Đến tháng 2, IS chỉ còn kiểm soát một thị trấn nhỏ bên bờ sông Euphrate ở phía đông Syria.
Trận đánh kết thúc sau gần 2 tháng, kéo dài hơn dự kiến vì sự chống cự quyết liệt của các tay súng cực đoan. Thành trì cuối cùng trong "vương quốc Hồi giáo" của IS chỉ còn những đống đổ nát, xe bán tải vũ trang cháy rụi và rải rác trên đường phố là thi thể những phần tử cực đoan quyết tử thủ.

IS đã trở lại

Baghouz hóa ra không phải trận đánh cuối cùng, dù đó là thành trì duy nhất còn lại của IS.
Gần 7 tháng sau chiến dịch, Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh rút lực lượng đặc biệt khỏi Syria. Nhìn nhận động thái là quyết định "bật đèn xanh" của Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ cùng đồng minh ở Syria mở chiến dịch "Mùa xuân Hòa bình" tiến đánh vào lãnh thổ người Kurd, lực lượng chủ lực của SDF trong cuộc chiến chống IS.
SDF quản lý những nhà tù và trại tập trung với hàng nghìn tay súng, người thân của các thành viên IS và cảm tình viên IS với lý tưởng cực đoan. Chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Recep Tayyip Erdogan phát lệnh tiến công vào miền Bắc Syria, IS đã lợi dụng thời cơ để giải thoát hàng trăm tù binh.
Với sức ép từ cuộc chiến lên nguồn lực hạn hẹp của người Kurd, toàn khu vực đối diện nguy cơ còn nhiều đợt đào tẩu khác của tù binh IS trong tương lai.
Tại trại tập trung al-Hol, gia đình những phần tử khủng bố IS đã gia tăng áp lực lên lực lượng lính gác. Một quan chức SDF ngày 11/10 cảnh báo phụ nữ tại đây bắt đầu đốt phá lều trại, tấn công người của SDF và nhân viên quản lý.
Vũ khí cũng được tuồn vào trại. Những tù binh trong al-Hol tìm cách thiết lập lại hệ thống luật pháp tàn bạo của IS ngay trong trại tập trung. Người nào chống đối có thể phải trả giá bằng mạng sống.
IS có thể đã mất hết thành trì của mình, nhưng lý tưởng cực đoan vẫn cháy âm ỉ , vẫn còn đó và chỉ chờ cơ hội bùng phát.

Ngay cả khi Baghouz sụp đổ, nhiều tay súng và người thân các thành viên IS bị bắt giữ vẫn không chấp nhận thất bại.
"Thượng đế đang thử chúng tôi. Những kẻ không xứng đáng sẽ ra đi, nhưng chân lý không thay đổi", một người phụ nữ ủng hộ IS trả lời CNN vào tháng 3.
"Người Mỹ có thể thống lĩnh thế giới ngày hôm nay, nhưng Thượng đế toàn năng đã hứa với người Hồi giáo rằng cuối cùng thì thế giới sẽ được lãnh đạo bởi Hồi giáo", Omar, một người tị nạn Palestine lớn lên ở Syria và tham gia IS, khi đó khẳng định.

"Phản bội và bỏ trốn"

Chiến dịch được trả giá với sinh mạng của gần 11.000 thành viên SDF, gồm lực lượng dân quân người Kurd cùng đồng minh người Arab và người Cơ đốc giáo tại Syria.
Chỉ trong chưa đầy một tuần sau khi Mỹ tuyên bố rút quân và Thổ Nhĩ Kỳ tiến đánh người Kurd, mọi thành quả và hy sinh trong của cuộc chiến chống IS bị đảo ngược. Tổ chức cực đoan rộng đường quay trở lại chiến trường.

Bị áp đảo bởi quân Thổ Nhĩ Kỳ và đồng minh của họ tại Syria, người Kurd quay sang quân chính phủ tìm kiếm hỗ trợ. Một thỏa thuận giữa SDF và Tổng thống Bashar al-Assad đã mở đường cho quân chính phủ trở lại vùng biên giới phía bắc, cùng theo đó là khả năng lực lượng thân Iran mở rộng hiện diện.

Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper tuyên bố "chủ động rút quân khỏi phía đông bắc Syria" vì không muốn lực lượng đặc biệt của Mỹ "kẹt giữa hai lực lượng quân sự đối đầu, trong một tình thế không thể tự vệ". Thực tế là Tổng thống Trump đã hối thúc rút quân khỏi Syria từ tháng 12/2018 mà không mấy quan tâm đến hệ quả.
"Mỹ chọn cắt nợ và bỏ chạy, quay lưng lại với những người từng kề vai sát cánh trong cuộc chiến đánh bại IS... Và dĩ nhiên, khái niệm 'chủ động rút lui' chỉ là cách nói của chính phủ cho một thực tế dễ hiểu hơn: phản bội và bỏ trốn", Ben Wedeman, phóng viên của CNN từng có mặt tại trận chiến ở Baghouz, nhận định.

Thủ lĩnh IS đang ẩn náu, Abu Bakr al-Baghdadi, đầu tháng 9 phát đoạn ghi âm kêu gọi những người ủng hộ lý tưởng cực đoan của ông ta phá vỡ tường thành các nhà giam và trại tập trung để giải thoát cho "những anh em" của mình.
Đó chính xác là những gì đã diễn ra tại Hasakeh, phía đông bắc Syria, vào ngày 12/10. Các phần tử cực đoan dùng xe bom đánh vào nhà giam ở quận Ghuwaran tìm cách giải thoát tù binh. Liên tiếp các vụ tấn công tương tự đã xảy ra ở nhiều nhà giam của SDF kể từ khi chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu.
Giới chức Lầu Năm Góc từ lâu đã cảnh báo còn hàng nghìn tay súng cùng các phần tử cực đoan của IS đang ẩn náu tại Syria và khu vực. Những vụ đột kích rồi rút lui nhanh chóng được tổ chức thường xuyên. IS không còn kiểm soát lãnh thổ, nhưng chưa bị loại khỏi vòng chiến.
Tổ chức khủng bố này xây dựng đế chế nhờ vào khả năng lợi dụng tinh vi những khoảng trống quyền lực. Với cuộc chiến mới ở phía bắc Syria, cánh cửa hồi sinh một lần nữa mở ra. Cuộc chiến của Mỹ chống lại IS, bắt đầu từ thời Tổng thống Barack Obama và tiếp nối dưới thời Tổng thống Donald Trump, quay trở về điểm xuất phát sau gần 5 năm.

Lính Mỹ thấy 'xấu hổ' khi người Kurd bị Washington phản bội.

Nhiều lính Mỹ cảm thấy xấu hổ khi họ bỏ rơi đồng minh cũ là những người Kurd trước đợt tấn công của lính Thổ Nhĩ Kỳ vào phía bắc Syria.
“Họ tin tưởng chúng ta, nhưng chúng ta đã phá vỡ lòng tin đó”, một sĩ quan quân đội Mỹ từng chiến đấu bên cạnh người Kurd ở đông bắc Syria nói với New York Times. “Đây là vết nhơ đối với lương tâm người Mỹ”.
Sự áy náy trên là tâm trạng của một số lính đặc nhiệm Mỹ, sau khi được lệnh từ Nhà Trắng là phải bỏ rơi những đồng minh người Kurd, những người mà họ đã cùng chiến đấu chống lại nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng trong những năm qua.
“Tôi thấy xấu hổ”, một sĩ quan khác nói. Hai người đều giấu tên để không gặp vấn đề với cấp trên.

"Điều tồi tệ nhất là sự phản bội !"

Việc Mỹ rút quân khỏi đông bắc Syria đang đặt lực lượng người Kurd vào nguy hiểm khi Thổ Nhĩ Kỳ mở chiến dịch tấn công qua biên giới giáp Syria. Sự hỗ trợ của đặc nhiệm Mỹ là thế mạnh của người Kurd trước các lực lượng đối địch khác.



Năm ngoái, khi người Kurd đang bị tấn công bởi nhiều đoàn xe tăng và binh lính của chính phủ Syria, bao gồm lính Nga, người Mỹ điều máy bay ném bom chiến lược B-52. Chỉ vài giờ, cuộc tấn công dừng lại.
“Điều tồi tệ nhất trong quân sự, giữa những người đồng đội là sự phản bội”, Shervan Darwish, quan chức có liên hệ với Lực lượng Dân chủ Syria (SDF), nhóm do người Kurd dẫn đầu, nói.

Đó cũng là phản ứng chung của người Kurd trước việc Tổng thống Trump đột ngột rút hỗ trợ dành cho họ vào tuần trước.
Đến ngày 13/10, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark T. Esper thông tin thêm rằng ông Trump đã ra lệnh rút 1.000 lính Mỹ khỏi đông bắc Syria trong thời gian tới. Ông thừa nhận rằng Mỹ đã cố yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ dừng tấn công người Kurd, nhưng Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan đã bỏ ngoài tai.
Và như vậy, trong khi binh lính người Kurd di chuyển về phía bắc để chi viện cho đồng đội đang chống chọi cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ, lính Mỹ chỉ có thể quan sát từ sau các bao cát. Lệnh từ Washington chỉ đơn giản là: hãy để người Kurd tự cứu mình.
Cho đến trước lệnh rút quân đột ngột, lính Mỹ và lính Kurd đã phối hợp chặt chẽ, chung sống trong những khu nhà bụi bặm, sẻ chia với nhau từ bữa ăn đến những hiểm nguy. Họ sát cánh trong chiến trận, và giúp sơ tán những binh lính Kurd chết và bị thương.
“Khi họ tiếc thương đồng đội, chúng tôi tiếc thương cùng họ”, Tướng Joseph Votel, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm của Quân đội Mỹ, đặc trách vùng Trung Đông, nói tại Viện Trung Đông, ngày 11/10.
Trước đây, Mỹ đã làm trung gian cho một thỏa thuận để giảm căng thẳng giữa người Kurd và quân Thổ Nhĩ Kỳ, theo đó người Kurd đồng ý rút khỏi biên giới, phá hủy các căn cứ và trả lại một số vũ khí hạng nặng.
Những động thái đó nhằm chứng tỏ họ không là mối đe dọa đối với lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng giờ đây lại làm họ yếu đi khi bị Ankara tấn công.
Trong cuộc chiến chống IS, phía Mỹ và người Kurd đã phối hợp từ chỉ huy cao nhất đến những người lính ngoài trận địa, theo New York Times.
Chỉ huy của Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) cùng sĩ quan Mỹ lên chiến lược và kế hoạch tác chiến tại bộ tư lệnh chung ở một nhà máy xi măng gần thị trấn Kobani phía bắc Syria.
“Đơn vị chống khủng bố tinh nhuệ của SDF là những binh lính cứng rắn được tôi luyện trong cuộc chiến chống khủng bố IS. Người Mỹ đã chứng kiến họ chiến đấu và tin tưởng hoàn toàn”, Nicholas Heras, nhà nghiên cứu ở Trung tâm An ninh Mỹ Mới, người từng tới thăm và cố vấn cho SDF, nói với New York Times.
“Trong hai năm qua, sự phối hợp khá sâu sắc”, Mutlu Civiroglu, nhà phân tích về vấn đề người Kurd ở Washington từng làm việc tại đông bắc Syria, cho biết. “Sự tin tưởng lẫn nhau là rất cao, vì sự hợp tác đã mang lại kết quả to lớn”.


Lực lượng đặc biệt của Mỹ phối hợp với người Kurd tại cứ điểm Manbij vào năm 2018. Ảnh: New York Times.

“Liên minh (do Mỹ dẫn đầu) không có lính trên mặt đất, còn lực lượng người Kurd không có hỗ trợ trên không, vì vậy họ cần nhau”, ông nói.
Chẳng hạn, để tấn công một thị trấn, lính SDF được máy bay của liên quân thả xuống đằng sau chiến tuyến của IS. Trong trận chiến khác, đặc nhiệm Mỹ giúp người Kurd lên kế hoạch và thực hiện kế hoạch tiến công vượt sông Euphrates.
Sau khi Nhà nước Hồi giáo mất gần hết diện tích kiểm soát, Mỹ đào tạo cho các đơn vị chống khủng bố người Kurd về chiến thuật truy quét các điểm ẩn náu còn lại của IS, và cung cấp thông tin tình báo phục vụ các chiến dịch này.
Lính người Kurd cũng thường lái xe trước và sau để hộ tống các đoàn xe Mỹ khi đi qua các thị trấn Syria, và tạo thành hàng rào an ninh bên ngoài các cơ sở mà quân nhân Mỹ làm việc.
Zing

Tổng thống Trump “bạc bẽo” với cựu tướng, chỉ trích ông quá “mềm yếu”

18:05 - 17/10/2019

Theo một số nguồn tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi cựu Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis là “tướng chỉ huy yếu kém nhất thế giới” và cho rằng ông đã không “đủ cứng rắn”.

Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ Adam Smith cho biết, trong một cuộc họp giữa các quan chức Nhà Trắng về vấn đề Syria vào ngày 16/10, ông Trump “đã chỉ trích cựu Bộ trưởng quốc phòng của mình liên tục”  khi được nghe ông Mattis phản đối chính sách chống IS của Tổng thống Mỹ từ một người truyền tin.



Tổng thống Trump và cựu Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis.

“Ông ta đã công kích người truyền tin. Ông ta nói rất nhiều điều mà tôi không muốn đi vào chi tiết. Tôi dành rất nhiều sự tôn trọng cho tướng Mattis, còn Tổng thống thì không như thế. Tổng thống nói rằng ông Mattis không biết mình đang nói gì, rằng ông là một viên tướng tồi”, ông Smith cho biết.


Phát ngôn của ông Trump được đưa ra sau khi Thượng nghị sĩ Chuck Schumer dẫn lời một cuộc phỏng vấn của ông Mattis với NBC News rằng ông tin IS có thể sẽ “tái xuất” ở Syria nếu Mỹ nới lỏng sức ép quân sự tại đây.


Cuộc họp diễn ra trong lúc Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục chiến dịch quân sự ctại miền bắc Syria, chủ yếu là nhằm vào lực lượng vũ trang người Kurd, những người mà Ankara khẳng định có liên quan đến Đảng Lao động Kurdistan (PKK), một tổ chức bị Thổ Nhĩ Kỳ liệt vào danh sách khủng bố.


Trước đó, quân đội Mỹ đã đồng loạt rút lui khỏi khu vực phía bắc Syria theo mệnh lệnh của ông Trump. Ông cũng viết trên Twitter rằng Mỹ “đã rất thông minh khi không để mình vướng vào cuộc xung đột căng thẳng dọc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ”.


Về ông Mattis, ông Trump từng nói rằng ông đã yêu cầu bộ trưởng từ chức vào cuối năm 2018 do ông “không hài lòng với những gì mà ông Mattis đang làm”. Trong thư từ chức của mình, ông Mattis cho biết quyết định của ông là do Tổng thống Trump “có quyền tìm kiếm một bộ trưởng quốc phòng có quan điểm phù hợp với mình hơn”.


Vào thời điểm đó, ông Trump đã tuyên bố rằng tất cả quân nhân Mỹ sẽ rời khỏi Syria và tổ chức khủng bố IS đã bị đánh bại hoàn toàn ở Syria. Tổng thống Mỹ cũng nói thêm rằng những nước lân cận, trong đó có Thổ Nhĩ Kỳ, nên “lo liệu” tình hình và diệt trừ những hiểm họa khủng bố còn lại.


Syria: Erdogan tấn công, Putin hưởng lợi nhờ Trump trả ơn

mediaTổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan (P) tiếp đồng nhiệm Nga Vladimir Putin, ở Ankara, ngày 16/09/2019Pavel Golovkin/Pool via REUTERS

Với việc tổng thống Mỹ thông báo rút quân khỏi miền bắc Syria, mở đường cho Thổ Nhĩ Kỳ tấn công vào lực lượng người Kurdistan, vai trò của tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc xung đột Syria càng được củng cố. Vừa làm trọng tài, tổng thống Putin lại là người hưởng lợi nhiều nhất. Nhưng tình hình hiện nay không phải là không chứa đựng nhiều nguy cơ đối với Matxcơva.

Việc tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo triệt thoái khỏi miền bắc Syria, bỏ rơi lực lượng người Kurdistan, quân chính phủ Damas đang lợi dụng tình hình để chiếm lại những vùng bị mất quyền kiểm soát, còn quân đội Thổ Nhĩ Kỳ cố ngăn chận điều đó. Nếu cuộc đụng độ giữa hai lượng này không nổ ra thì đó chính là công của tổng thống Putin.

Khi mở cuộc tấn công vào dân quân của người Kurdistan ở miền bắc Syria, Thổ Nhĩ Kỳ đã đẩy họ vào tay của chế độ Damas. Chính phủ Syria đã nhanh chóng triển khai lực lượng trong vùng này, chiếu theo một thỏa thuận với người Kurdistan, đúng như mong muốn của Matxcơva, đó là duy trì “toàn vẹn lãnh thổ” của Syria.

Như vậy có thể chỉ trong vài ngày hoặc cùng lắm là vài tuần, chế độ của tổng thống Bachar al-Assad sẽ chiếm lại nhiều đất hơn mà họ đã chiếm trong cả 8 năm chiến tranh, mà hầu như không tốn một viên đạn nào. Hơn thế nữa, nhờ cuộc tấn công của Erdogan, Putin đạt được mục tiêu của ông mà không làm mích lòng những phe khác có liên quan đến xung đột ở Syria.

Một thắng lợi khác của tổng thống Nga, đó là mối bất hòa ngày càng lớn giữa Thổ Nhĩ Kỳ với các nước thành viên khác trong khối NATO, đặc biệt là Hoa Kỳ. Vốn đã gặp căng thẳng do việc Ankara mua hệ thống tên lửa S-400 của Nga, quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ càng xấu đi do Washington ban hành các biện pháp trừng phạt Ankara.

Nhưng có một nguy cơ đầu tiên đối với Matxcơva, đó là xảy ra giao tranh giữa quân chính phủ Syria và quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Để tránh nguy cơ này, lực lượng cảnh sát quân sự của Nga ngay từ hôm qua đã đi tuần tra tại khu vực giới tuyến, nơi mà Damas mất quyền kiểm soát từ năm 2012 và là nơi mà cho tới nay quân Mỹ được triển khai để yểm trợ đồng minh Kurdistan.

Theo hãng tin AFP, các quan chức Nga cho biết họ đang tiếp xúc trực tiếp với phía Thổ Nhĩ Kỳ. Đặc sứ của điện Kremlin về Syria, Alexandre Lavrentiev hôm qua tuyên bố là sẽ không để tình hình đi đến đụng độ giữa hai bên, đồng thời nhắc lại là Matxcơva không ủng hộ cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ và vẫn kêu gọi Ankara nên tự kềm chế.

Nhưng ngoài nguy cơ xung đột giữa quân chính phủ Syria với quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, còn có một nguy cơ khác mà Nga phải đối mặt, đó là lực lượng Nhà Nước Hồi Giáo Daech trỗi dậy trở lại. Hàng ngàn quân thánh chiến có thể sẽ thoát được ra ngoài, lợi dụng cuộc tấn công của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ vào lực lượng người Kurdistan ở miền bắc Syria. Theo hãng tin AFP, gần đây, tổng thống Putin đã hứa sẽ huy động toàn bộ nguồn lực của các cơ quan tình báo để chống lại nguy cơ mới này.

Mặt khác, còn có một nguy cơ là về dài hạn, Nga lâm vào tình thế bế tắc giữa một bên là đồng minh Syria và bên kia là Thổ Nhĩ Kỳ, đối thủ lâu đời của chế độ Damas và vẫn ủng hộ nhiều lực lượng phiến quân ở Syria. Hiện là một người bạn do tình thế bắt buộc, Erdogan có thể sẽ biến thành một kẻ thù của Putin

Phe Dân Chủ Mỹ muốn đẩy nhanh tiến trình truất phế tổng thống Trump

mediaChủ tịch Hạ Viện Nancy Pelosi (T) và lãnh đạo phe Dân Chủ tại Thượng Viện Mỹ Chuck Schumer, phát biểu tại Quốc Hội, Capitol, Washington, ngày 25/01/2019REUTERS/Joshua Roberts/File Photo

Phe Dân Chủ hôm 15/10/2019 khẳng định đang có nhiều yếu tố thuận lợi cho việc truất phế tổng thống Mỹ Donald Trump thông qua một loạt cuộc điều trần, cho dù Nhà Trắng từ chối hợp tác.

Họp lại từ hôm qua sau hai tuần tạm nghỉ, các dân biểu Dân Chủ ở Hạ Viện Mỹ đã thúc đẩy tiến trình nhằm xác định xem tổng thống Donald Trump có lạm dụng chức vụ để buộc Ukraina điều tra về cựu phó tổng thống Joe Biden, thuộc đảng Dân Chủ, một trong những đối thủ của ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2020.

Thủ lãnh Dân Chủ ở Hạ Viện, bà Nancy Pelosi và người chịu trách nhiệm cuộc điều tra là ông Adam Schiff trong một cuộc họp báo đã chỉ trích việc chính quyền Trump từ chối cung cấp tài liệu.

Phó tổng thống Mike Pence, bộ trưởng Quốc Phòng, bộ phận ngân sách Nhà Trắng và luật sư riêng của tổng thống là Rudy Giuliani đều không chấp nhận hợp tác. Nhà Trắng phản đối việc bà Pelosi không tổ chức phiên họp toàn thể ở Hạ Viện cho tiến trình truất phế, như trong quá khứ đã tiến hành đối với các tổng thống Richard Nixon (1974) và Bill Clinton (1995).

Hôm qua Hạ Viện đã chất vấn George Kent, một quan chức cao cấp của bộ Ngoại Giao phụ trách về Ukraina ; hôm nay đến lượt Michael McKinley, cố vấn vừa từ chức của ngoại trưởng Mike Pompeo ; và ngày mai đến Gordon Sondland, đại sứ Mỹ ở Liên Hiệp Châu Âu. Mục tiêu là đưa ra bỏ phiếu tại Hạ Viện trước cuối năm nay, sau đó sẽ trình lên Thượng Viện. Nhưng với việc đảng Cộng Hòa chiếm đa số ở Thượng Viện, cho đến nay việc truất phế tổng thống Trump khó thể thành hiện thực, vì phải cần đến 2/3 phiếu thuận.

Mỹ điều máy bay chiến đấu tự phá hủy kho đạn tại căn cứ ở Syria không cho binh lính Kurds

Mỹ đã điều 2 máy bay chiến đấu F-15 thực hiện vụ không kích nhằm vào kho đạn mà lực lượng Washington bỏ lại khi rút quân khỏi Syria.
>>Bên trong căn cứ Mỹ bỏ lại sau khi bất ngờ rút quân khỏi bắc Syria
>>Bàn cờ quyền lực ở bắc Syria sau khi Mỹ đột ngột rút quân
>>Máy bay chiến đấu Mỹ phô diễn sức mạnh “dằn mặt” phe Thổ Nhĩ Kỳ

Mỹ điều máy bay chiến đấu tự phá hủy kho đạn tại căn cứ ở Syria - 1

Nhấn để phóng to ảnh

Máy bay chiến đấu F-15 (Ảnh: Không quân Mỹ)

Sputnik dẫn tuyên bố của ông Myles Caggins, phát ngôn viên của lực lượng liên quân chống khủng bố IS, xác nhận Mỹ ngày 16/10 đã điều 2 máy bay chiến đấu F-15E thực hiện các cuộc không kích đã được lên kế hoạch từ trước nhằm phá hủy kho đạn dược mà họ bỏ lại khi lực lượng Washington rời nhà máy xi măng Lafarge ở phía nam Kobani, Syria.

Theo Sputnik, nhà máy này trước đây được xem là trung tâm điều phối của lực lượng liên quân chống khủng bố và lực lượng người Kurd. Ông Caggins xác nhận toàn bộ nhân sự của liên quân và các “thiết bị chiến thuật thiết yếu” đã được chuyển đi trước khi vụ tấn công diễn ra.

Đây là động thái được thực hiện sau khi Mỹ tuyên bố hồi tuần trước rằng sẽ rút toàn bộ quân khỏi Syria, động thái được cho là mở đường cho Thổ Nhĩ Kỳ mở chiến dịch quân sự chống lại lực lượng người Kurd, phía mà Ankara coi là khủng bố.

Mỹ đã cảnh báo Thổ Nhĩ Kỳ không làm điều gì vượt giới hạn và đã tuyên bố áp lệnh trừng phạt chống lại Ankara, tuy nhiên Thổ Nhĩ Kỳ vẫn kiên quyết thực hiện chiến dịch tới cùng.

Trước đó, báo Wall Street Journal dẫn nguồn tin nói rằng Mỹ buộc phải tiêu hủy trụ sở của lực lượng chống IS ở Syria vì lo ngại chúng sẽ rơi vào tay lực lượng chiến binh được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn. Đây là căn cứ từng được dùng để trang bị cũng như huấn luyện cho người Kurd để chống IS.

Theo tờ báo này, do lực lượng đồng minh với Thổ Nhĩ Kỳ đã giành được lợi thế tại khu vực vào ngày 15/10, nên Mỹ ngày 16/10 đã nhanh chóng tiến hành rút quân và thực hiện vụ phá hủy.

Các nguồn tin nói rằng mặc dù Mỹ trước đó đã dùng F-15 và trực thăng Apache để kìm chân lực lượng thân Thổ Nhĩ Kỳ nhưng dường như không đạt được hiệu quả như mong muốn trong việc ngăn các chiến binh này tiến lại gần hơn.

Hồi tuần trước, Thổ Nhĩ Kỳ đã phóng hỏa lực vào khu vực gần với vị trí của quân đội Mỹ ở Syria. Vụ việc không gây ra thương vong nhưng Washington cho rằng Ankara biết về sự hiện diện của quân đội Mỹ tại đó nhưng vẫn quyết định khai hỏa.

Đức Hoàng

Theo Sputnik, Wall Street Journa

Ông Trump bị nghi "nói hớ", làm lộ địa điểm tuyệt mật đặt vũ khí hạt nhân

Dân trí  - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là vô tình làm lộ bí mật quốc gia về vị trí mà Mỹ đặt bom hạt nhân, dù điều này đã được đồn đoán từ lâu nay, truyền thông Mỹ đưa tin.

>>Mỹ tính đưa 50 quả bom hạt nhân ra khỏi Thổ Nhĩ Kỳ giữa căng thẳng
>>NATO có thể vô tình làm lộ kho vũ khí hạt nhân của Mỹ tại châu Âu
>>Ông Trump vô tình làm lộ thông tin quân sự nhạy cảm trong chuyến thăm Iraq?

Ông Trump bị nghi nói hớ, làm lộ địa điểm tuyệt mật đặt vũ khí hạt nhân - 1

Nhấn để phóng to ảnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters)

CNN cho hay, Tổng thống Trump ngày 16/10 dường như đã xác nhận rằng các vũ khí hạt nhân của Mỹ được đặt tại căn cứ không quân Incirlik, Thổ Nhĩ Kỳ. Theo đó, ông Trump được xem là quan chức Mỹ đầu tiên công khai ngầm xác nhận một bí mật quốc gia đã được biết đến và đồn đoán từ lâu. Tuy nhiên, từ đó tới nay, chưa có bất cứ bên nào lên tiếng xác thực thông tin này. 

Theo CNN, nhiều chuyên gia tin rằng Mỹ đã và đang đặt 50 quả bom trọng lực B-61 từ thời Chiến tranh Lạnh ở Thổ Nhĩ Kỳ. Những quả bom này là một phần trong chiến thuật răn đe của NATO và quyết định về số phận của chúng phải được 28 thành viên nhất trí thông qua.

Khi tiếp Tổng thống Italy Sergio Mattarella tại Nhà Trắng, ông Trump đã được báo chí hỏi rằng ông có quan ngại về sự an toàn của “50 vũ khí hạt nhân ở căn cứ Incirlik” trong bối cảnh Thổ Nhĩ Kỳ đang mở chiến dịch quân sự tại Syria hay không. 

Ông Trump bị nghi nói hớ, làm lộ địa điểm tuyệt mật đặt vũ khí hạt nhân - 2

Nhấn để phóng to ảnh

Bản đồ minh họa vị trí căn cứ Incirlik tại Thổ Nhĩ Kỳ (Ảnh: BI)

Khi nhận được câu hỏi như vậy, ông Trump đã không phản bác thông tin mà trả lời: “Chúng tôi tự tin, chúng tôi có một căn cứ tuyệt vời, một căn cứ không quân mạnh mẽ”. CNN cho rằng sự hồi đáp này cho thấy ông Trump đã ngầm xác nhận thông tin trong câu hỏi của báo chí đưa ra.

Theo CNN, Mỹ dường như đã đặt vũ khí hạt nhân trong lãnh thổ đồng minh NATO Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu, trong đó nổi tiếng nhất là tên lửa Jupiter.

Những đồn đoán về sự an toàn của vũ khí hạt nhân Mỹ đặt tại Thổ Nhĩ Kỳ đã được đưa ra mổ xẻ sau cuộc đảo chính thất bại ở Ankara năm 2016 chống lại đương kim Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan. 

New York Times ngày 14/10 dẫn nguồn thạo tin cho hay giới chức Mỹ dường như đang cân nhắc việc đưa bom hạt nhân ra khỏi căn cứ không quân Incirlik ở Thổ Nhĩ Kỳ. Nếu thông tin này là sự thật thì động thái nói trên có thể sẽ đẩy căng thẳng trong quan hệ giữa 2 đồng minh NATO tiếp tục leo thang. 

Theo giới quan sát, căn cứ ở Thổ Nhĩ Kỳ có nhiệm vụ trữ bom với mục tiêu răn đe. Để có thể triển khai chúng, Mỹ sẽ phải điều máy bay tới để mang đi vì Thổ Nhĩ Kỳ hiện chưa có máy bay nào đủ chứng nhận mang vũ khí hạt nhân, theo Guardian.

Đức Hoàng

Tổng hợ

Ông Trump "khẩu chiến" dữ dội với phe Dân chủ tại Nhà Trắng

Dân trí Tổng thống Mỹ Donald Trump và các lãnh đạo phe Dân chủ ở lưỡng viện đã có màn tranh cãi kịch liệt với nhau về vấn đề Syria tại Nhà Trắng. Hai bên sau đó thậm chí tiếp tục lên mạng xã hội để công kích lẫn nhau.
>>Tổng thống Trump nói không ai có thể đánh bại ông trong cuộc bầu cử 2020
>>Ông Biden tuyên bố không “tha” cho ông Trump nếu đắc cử tổng thống
>>Phía sau quyết định “bật đèn xanh” cho Thổ Nhĩ Kỳ khai hỏa tại Syria của ông Trump

Phe Dân chủ bỏ họp, chỉ trích ông Trump "suy sụp"
Ông Trump khẩu chiến dữ dội với phe Dân chủ tại Nhà Trắng - 1

Nhấn để phóng to ảnh

Bà Pelosi phát biểu với báo giới sau màn khẩu chiến kịch liệt với ông Trump trong Nhà Trắng (Ảnh: EPA)

Theo CNN, cuộc họp giữa ông Trump và phe Dân chủ hôm 16/10 bàn về vấn đề Syria đã trở thành một cuộc tranh cãi kịch liệt. Các lãnh đạo Dân chủ nói rằng ông Trump đã gọi Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi là “chính trị gia hạng ba”, và mô tả ông Trump trong tình trạng “suy sụp” (về tinh thần).

“Ông ấy đưa ra phát ngôn xúc phạm, cụ thể là tới Chủ tịch Hạ viện. Bà ấy vẫn giữ bình tĩnh hoàn toàn, nhưng ông ấy đã gọi bà là chính trị gia hạng 3. Đó không phải là đối thoại, đó là hành động công kích gây khó chịu”, lãnh đạo thiểu số Thượng viện Chuck Schumer mô tả với báo giới.

Bà Pelosi cho hay: “Những gì mà chúng tôi chứng kiến hôm nay là một phần tinh thần của Tổng thống đã suy sụp. Thật buồn khi phải nói vậy”.

Khi bà Pelosi bị ông Trump chỉ trích, phe Dân chủ đã quyết định đứng dậy, bỏ ra về.

Căng thẳng giữa phe Dân chủ và Nhà Trắng đã leo thang khi Hạ viện bắt đầu mở cuộc điều tra luận tội chống lại ông Trump liên quan tới các mối liên hệ của ông với chính phủ Ukraine.

Bà Pelosi nói rằng bà tin ông Trump “run rẩy” vì kết quả bỏ phiếu tại Hạ viện, khi cơ quan lập pháp này thông qua nghị quyết chỉ trích quyết định rút quân của ông Trump khỏi Syria với tỉ lệ phiếu thuận áp đảo.

Lãnh đạo phe đa số Hạ viện Steny Hoyer cho biết “đảng Dân chủ đã bị xúc phạm sâu sắc bởi cách mà Tổng thống đối xử với Chủ tịch Hạ viện”.

Ông Trump khẩu chiến dữ dội với phe Dân chủ tại Nhà Trắng - 2

Nhấn để phóng to ảnh

Ông Trump đăng bức ảnh ghế trống sau khi phe Dân chủ đứng dậy và bỏ họp (Ảnh: Twitter)

Trong khi đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Stephanie Grisham mô tả cuộc họp theo một cách khác. Bà cho hay ông Trump đã thể hiện sự quyết đoán và kiểm soát trong khi bà Pelosi không có ý muốn lắng nghe hay đóng góp vào các vấn đề an ninh quốc gia.

“Trong khi phe Dân chủ bỏ đi để đến trước máy quay phim than thở, mọi người trong cuộc họp vẫn ngồi lại và cùng hành động vì đất nước”, bà Grisham nói.

Lãnh đạo phe Cộng hòa tại Hạ viện Kevin McCarthy mô tả cuộc họp là hiệu quả và ông Trump đã nói rõ ràng rằng ưu tiên hàng đầu của ông là “đảm bảo người Mỹ an toàn”. Ông McCarthy chỉ trích quyết định bỏ đi của bà Pelosi, cho rằng bà muốn “chính trị hóa” sự kiện.

Đây không phải lần đầu tiên cuộc họp giữa phe Dân chủ và Tổng thống kết thúc với một bên bỏ ngang. Hồi tháng 1, ông Trump cũng từng rời cuộc họp bàn về ngân sách hoạt động và đóng cửa chính phủ một phần. Khi đó, ông tuyên bố rằng trao đổi với đảng Dân chủ là “hoàn toàn tốn thời gian”.

Hạ nghị sĩ Hoyer mô tả cuộc họp là “tệ” và ông Trump đã đưa ra những “cáo buộc rất xúc phạm”.

“Tôi đã làm việc với 6 tổng thống và tham gia vào rất nhiều cuộc họp như vậy. Tôi chưa bao giờ thấy một tổng thống nào hành xử thiếu tôn trọng với một nhánh ngang bằng trong chính phủ như vậy”.

Trong cuộc phỏng vấn với CNN, Hạ nghị sĩ Jackie Speier cho hay Quốc hội nên kiểm duyệt các hành vi của tổng thống, cáo buộc ông Trump đang đặt an ninh quốc gia của Mỹ vào rủi ro.

Công kích trên mạng xã hội

Ông Trump khẩu chiến dữ dội với phe Dân chủ tại Nhà Trắng - 3

Nhấn để phóng to ảnh

Bà Pelosi chỉ tay vào mặt ông Trump (Ảnh: Nhà Trắng) 

Sau cuộc họp căng thẳng, phe Dân chủ và ông Trump tiếp tục lên Twitter để công kích lẫn nhau.

“Nancy Pelosi cần được giúp đỡ khẩn cấp. Có điều gì đó không ổn với bà ta hoặc bà ấy chỉ đơn giản là không thích quốc gia vĩ đại này. Bà ấy đã hoàn toàn sụp đổ trong Nhà Trắng hôm nay. Thật đáng buồn. Cầu nguyện cho bà ấy, bà ấy đã thật sự có vấn đề rồi”, ông Trump viết, sau đó chia sẻ bức ảnh phòng họp với những chiếc ghế bỏ trống sau khi phe Dân chủ bỏ đi.

Sau đó, ông Trump tiếp tục đăng tải một bức ảnh trên Twitter chụp lại hình ảnh mà bà Pelosi đứng dậy, chỉ tay vào ông Trump và nói rằng đây là bằng chứng cho thấy “Nancy hồi hộp suy sụp”.

Bà Pelosi sau đó lấy bức ảnh này làm ảnh bìa cho trang Twitter cá nhân như một động thái đáp trả. 

Ông Trump khẩu chiến dữ dội với phe Dân chủ tại Nhà Trắng - 4

Nhấn để phóng to ảnh

Bà Pelosi sau đó đã lấy bức ảnh làm ảnh bìa Twitter cá nhân (Ảnh: Twitter)

Đức Hoàng

Tổng hợp

5 hệ quả sau quyết định rút quân khỏi bắc Syria của Tổng thống Trump

Dân trí -  Quyết định của Tổng thống Donald Trump khi rút quân đội Mỹ khỏi bắc Syria, cho phép Thổ Nhĩ Kỳ phát động chiến dịch quân sự nhằm vào lực lượng người Kurd, đã dẫn tới những hệ quả ngoài dự tính.

>>Nga đưa binh sĩ gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Mỹ rút quân
>>Mỹ tính đưa 50 quả bom hạt nhân ra khỏi Thổ Nhĩ Kỳ giữa căng thẳng
>>Thổ Nhĩ Kỳ giận dữ khi đồng minh NATO không ủng hộ “động binh” tại Syria

5 hệ quả sau quyết định rút quân khỏi bắc Syria của Tổng thống Trump - 1

Nhấn để phóng to ảnh

Lính Mỹ ngồi trên xe bọc thép tại khu vực gần một căn cứ của liên quân do Mỹ dẫn đầu ở ngoại ô Ras al-Ain, tỉnh Hasakeh giáp biên giới Thổ Nhĩ Kỳ (Ảnh: AFP)

Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng bảo vệ quyết định rút quân đội Mỹ khỏi khu vực phía bắc Syria, khẳng định động thái này nhằm thực hiện cam kết từ chiến dịch tranh cử của ông về việc chấm dứt các cuộc chiến kéo dài bất tận của Washington.

Tuy nhiên, sau khi ông chủ Nhà Trắng thông báo quyết định trên, nhiều ý kiến chỉ trích đã cảnh báo về những hệ quả có thể xảy ra, từ việc làm sụt giảm tầm ảnh hưởng của Mỹ tại Trung Đông cho tới sự trỗi dậy của tổ chức nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Trang tin The Hill đã liệt kê 5 hệ quả sau quyết định rút quân khỏi bắc Syria của Tổng thống Trump.

Người Kurd liên minh với chính quyền Syria

Các lực lượng người Kurd trước đây từng liên minh với Mỹ để chiến đấu chống IS, còn bây giờ họ chuyển hướng hợp tác sang Tổng thống Syria Bashar Assad để nhận được sự bảo vệ.

Với tầm kiểm soát gần 1/3 lãnh thổ Syria, chính quyền tự trị người Kurd ở đông bắc Syria cuối tuần trước thông báo chính quyền Assad đã nhất trí giúp đỡ “đẩy lùi sự gây hấn của Thổ Nhĩ Kỳ và giải phóng các khu vực đang bị quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và lực lượng đánh thuê tiến vào”.

Thỏa thuận trên đã cho thấy sự dịch chuyển đáng kể về quan hệ liên minh trong cuộc nội chiến kéo dài 8 năm tại Syria, đồng thời chấm dứt quyền tự trị của lực lượng người Kurd, khi lần đầu tiên trong vòng nhiều năm, quân đội của chính quyền Assad được phép tiến vào khu vực do người Kurd kiểm soát.

Trước đó, nhiều người đã thừa nhận chiến thắng của Tổng thống Assad trong cuộc nội chiến tại Syria. Theo đó, việc liên kết với người Kurd càng củng cố hơn nữa quyền lực của nhà lãnh đạo Syria. Nhưng đồng thời, điều này cũng dẫn tới nguy cơ xảy ra xung đột trực diện giữa lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, mở ra một giai đoạn đổ máu mới trong cuộc chiến tại Syria.

Nga gia tăng ảnh hưởng

Khi tầm ảnh hưởng của Tổng thống Assad tăng lên, tầm ảnh hưởng của Nga, một đồng minh của chính quyền Syria, cũng tăng theo.

Bộ Quốc phòng Nga ngày 15/10 thông báo lực lượng quân sự của nước này đang tuần tra tại Manbij, một thành phố quan trọng tại Syria nằm giáp biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Cùng thời điểm đó, liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu xác nhận đã rút quân khỏi Manbij.

Đoạn video đăng lên mạng dường như cho thấy lực lượng quân sự Nga đã tiếp quản một căn cứ do Mỹ để lại ở Manbij.

Trước đó, lực lượng người Kurd, với sự hậu thuẫn của liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu, đã giành lại Manbij từ tay IS hồi năm 2016. Kể từ đó, Manbij trở thành “điểm nóng” đối với Thổ Nhĩ Kỳ khi nước này đòi lực lượng người Kurd phải rút đi.

Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ từng nhất trí một lộ trình đối với Manbij, trong đó lực lượng người Kurd sẽ rút lui sau các cuộc tuần tra của Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ để gìn giữ hòa bình cho khu vực này.

Bây giờ Nga gánh trách nhiệm ngăn chặn xung đột quân sự giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Syria tại Manbij.

Mặc dù Nga và Thổ Nhĩ Kỳ thực chất là hai phe đối lập trong cuộc nội chiến tại Syria, song mối quan hệ giữa hai nước ngày càng thắt chặt hơn trong những năm gần đây. Thổ Nhĩ Kỳ, một đồng minh của NATO, đã mua hệ thống phòng thủ tên lửa của Nga - một dấu hiệu cho thấy sự rời xa của Ankara với phương Tây.

Trong một động thái nhằm củng cố vị thế mới của Nga với vai trò là “người phán xử” tại Trung Đông, Tổng thống Vladimir Putin tuần này đã tới thăm Ả rập Xê út và Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất - chuyến thăm đầu tiên của nhà lãnh đạo Nga trong hơn một thập niên.

Tù nhân IS tẩu thoát

5 hệ quả sau quyết định rút quân khỏi bắc Syria của Tổng thống Trump - 2

Nhấn để phóng to ảnh

Khói bốc lên từ những xe ô tô bị cháy sau vụ nổ ở thành phố Qamishli, đông bắc Syria ngày 11/10 (Ảnh: AP)

Đã xuất hiện nhiều thông tin nói rằng, các tù nhân IS đã vượt ngục khỏi các nhà tù do người Kurd kiểm soát giữa lúc xảy ra tình trạng hỗn loạn do chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ.  

Chính quyền người Kurd tại bắc Syria cho biết, 785 đối tượng ủng hộ IS đã trốn thoát khỏi một trại giam giữ tại Ein Eissa sau một đợt nã pháo của Thổ Nhĩ Kỳ, tuy nhiên con số này chưa được kiểm chứng.

Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc chính lực lượng người Kurd đã thả các tù nhân IS khỏi các nhà tù. Tổng thống Trump dường như đồng tình với quan điểm này. Trong khi đó, CNN và Foreign Policy dẫn nguồn tin từ các quan chức Mỹ giấu tên cho biết, Mỹ tin rằng dân quân Syria do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn đã thả các tù nhân IS.

NATO căng thẳng

Các quan chức trong chính quyền Trump đã bảo vệ quyết định rút quân khỏi bắc Syria khi cho rằng, Mỹ không thể tham gia vào một cuộc xung đột quân sự với Thổ Nhĩ Kỳ - một đồng minh NATO.

Tuy vậy, chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ đã dẫn tới sự xuống dốc chưa từng có trong mối quan hệ giữa nước này với Mỹ. Quốc hội Mỹ đang xem xét áp đặt các biện pháp trừng phạt mạnh tay với chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ.

Một số đồng minh NATO cũng có các động thái trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ. Italy, Pháp, Hà Lan, Na Uy, Đức, Anh và Séc đã dừng bán vũ khí cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper tuần này tuyên bố ông sẽ gây sức ép với NATO để có hành động đối với chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ.

“Tôi sẽ tới thăm (trụ sở) NATO vào tuần tới ở Brussels, nơi tôi dự kiến sẽ tạo sức ép với các đồng minh NATO để có các biện pháp kinh tế và ngoại giao riêng rẽ cũng như tập thể nhằm đáp trả các hành động quá đáng của Thổ Nhĩ Kỳ”, ông Esper cho biết.

Trong khi đó, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg ngày 15/10 cho biết ông “quan ngại sâu sắc” về tác động bất ổn do chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời cho biết đây sẽ là chủ đề thảo luận trong cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng NATO vào tuần tới.

“NATO không ủng hộ chiến dịch này (của Thổ Nhĩ Kỳ). Nhiều đồng minh NATO đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ. Những gì tôi có thể nói là tôi quan ngại sâu sắc về những hệ quả, bao gồm hệ quả đối với cuộc chiến (chống IS), con người và sự ổn định trong khu vực”, ông Stoltenberg nói với các phóng viên ở London.

Hạt nhân của Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ

Mỹ được cho là đặt 50 đầu đạn hạt nhân tại căn cứ không quân Incirlik ở Thổ Nhĩ Kỳ, tuy nhiên các quan chức Mỹ vẫn chưa xác nhận thông tin này.

Từ nhiều năm qua, những quan điểm ủng hộ kiểm soát vũ khí đã hoài nghi về số vũ khí hạt nhân của Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ. Họ bày tỏ quan ngại rằng các đầu đạn hạt nhân của Mỹ có thể lọt vào tay kẻ xấu.

Những câu hỏi về sự an toàn của các vũ khí hạt nhân Mỹ từng được đặt ra sau nỗ lực đảo chính bất thành nhằm vào Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hồi năm 2016.

Trong bối cảnh mối quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đang xuống dốc do vấn đề Syria, New York Times dẫn lời hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết giới chức Bộ Ngoại giao và Bộ Năng lượng Mỹ đang âm thầm lên kế hoạch đưa số bom hạt nhân trên khỏi Thổ Nhĩ Kỳ.

Thành Đạt

Theo Hill


Chỉ vài tháng sau trận đánh cuối cùng trong chiến dịch chống khủng bố IS bên bờ sông Euphrates, thành quả cuộc chiến đã đổ sông đổ biển khi Thổ Nhĩ Kỳ tiến quân vào Syria.
Khi tổ chức vũ trang Các lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do Mỹ chống lưng tiến đánh thị trấn Baghouz đầu năm 2019, nhiều người đã nghĩ đó sẽ là trận đánh cuối cùng trong cuộc chiến chống khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

IS từng làm chủ một đế chế rộng lớn trải dài từ ngoại ô thủ đô Baghdad của Iraq đến phía tây Syria với hơn 10 triệu người. Đến tháng 2, IS chỉ còn kiểm soát một thị trấn nhỏ bên bờ sông Euphrate ở phía đông Syria.
Trận đánh kết thúc sau gần 2 tháng, kéo dài hơn dự kiến vì sự chống cự quyết liệt của các tay súng cực đoan. Thành trì cuối cùng trong "vương quốc Hồi giáo" của IS chỉ còn những đống đổ nát, xe bán tải vũ trang cháy rụi và rải rác trên đường phố là thi thể những phần tử cực đoan quyết tử thủ.

My phan boi nguoi Kurd, thanh qua 5 nam chong IS sup do trong mot tuan hinh anh 1 Các thành viên Quân đội Syria Tự do (SFA) do Thổ Nhĩ Kỳ chống lưng tiến vào thị trấn chiến lược Tal Abyad ngày 13/10.

Trong buổi tranh luận giữa các ứng viên tổng thống Đảng Dân chủ ở Ohio ngày 15/10, ông Biden cho rằng nếu ông Trump tái đắc cử, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) gồm 29 thành viên sẽ chỉ còn là thứ trong quá khứ.
Ông Biden đã chỉ ra các vấn đề liên quan tới chính sách đối ngoại và nhắc lại điều 5 của hiệp ước NATO rằng một vụ tấn công nhằm vào một thành viên là tấn công vào toàn bộ khối. Ông Biden cáo buộc ông Trump đã băn khoăn liệu có nên “giữ lời hứa thiêng liêng đó hay không”.
“Nếu ông ta tái đắc cử, tôi cam đoan với quý vị sẽ không có khối NATO. An ninh của chúng ta sẽ bị xem nhẹ và chúng ta sẽ gặp vấn đề thực sự”, ông Biden nói.

Ông Biden cáo buộc ông Trump “không có bất cứ hiểu biết nào về chính sách đối ngoại” và “hành động chỉ vì quan ngại cho chiến dịch tái tranh cử”.
Đây không phải lần đầu tiên ông Biden cảnh báo về viễn cảnh của NATO với cử tri Mỹ nếu ông Trump tiếp tục làm ông chủ Nhà Trắng thêm 4 năm nữa.
Hồi giữa năm, ông Biden từng phát biểu tại Florida rằng số phận của NATO trở nên ảm đạm nếu ông Trump tiếp tục giữ chức Tổng thống thêm 1 nhiệm kỳ.
“Chúng ta biết NATO sẽ sụp đổ nếu ông ta tái đắc cử. Đây là liên minh có hiệu quả nhất trong lịch sử Mỹ”, ông Biden phát biểu.

Tổng thống Trump từng nhiều lần chỉ trích một số thành viên NATO, trong đó có Đức, vì cho rằng họ đã không đóng góp quốc phòng theo cam kết và đẩy gánh nặng lên vai Mỹ.

Ngay cả trước khi trúng cử và nhậm chức, ông Trump vào năm 2016 cũng tỏ ra băn khoăn về sự hiệu quả của khối liên minh này và cho rằng NATO cần hiện đại hóa.
Đức Hoàng
Theo Spuninik

Chuyện mỉa mai:  Vừa bật đèn xanh cho Thỏ tấn công Kurds, Trump giáng đòn điếng người cảnh cáo Thổ Nhĩ Kỳ vì tấn công Syria
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã trừng phạt các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ, tăng thuế với thép nhập khẩu, đồng thời ngừng thỏa thuận thương mại trị giá 100 tỉ USD. 

Hãng tin RT cho hay, cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ gây nguy hiểm cho dân thường và đe dọa hòa bình, an ninh khi triển khai chiến dịch ở Syria, Tổng thống Donald Trump đã công bố đợt áp thuế và trừng phạt nhắm vào các quan chức và nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ. 
"Hành động của Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy tới tới một cuộc khủng hoảng nhân đạo và thiết lập ra những điều kiện cho các tội ác chiến tranh có thể xảy ra" - ông Donald Trump cho biết hôm 14.10 khi tuyên bố các biện pháp trừng phạt Ankara. 

Ngoài sắc lệnh trừng phạt các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức có liên quan tới "những hành động gây bất ổn định ở đông bắc Syria", ông Donald Trump cũng cho biết sẽ tăng thuế với thép Thổ Nhĩ Kỳ lên 50% và ngay lập tức ngừng đàm phán về thỏa thuận thương mại trị giá 100 tỉ USD với Thổ Nhĩ Kỳ. 
Thổ Nhĩ Kỳ phát động chiến dịch Mùa xuân Hòa bình vào Syria hồi tuần trước. Động thái diễn ra sau khi ông Donald Trump tuyên bố sẽ rút binh sĩ mỹ đồn trú dọc biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ. 

Dân quân người Kurd đang phối hợp với Mỹ trong cuộc chiến chống IS bị Ankara xem là các phần tử khủng bố và chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm đẩy lui người Kurd các xa  biên giới khoảng 30km. 
"Tôi đã chuẩn bị toàn diện để chuyển sang hủy diệt kinh tế của Thổ Nhĩ Kỳ nếu lãnh đạo của Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đi theo con đường nguy hiểm và hủy diệt này" - Tổng thống Donald Trump nói. 
Đồng thời với cáo buộc Ankara gây nguy hiểm cho cuộc chiến chống IS, ông Donald Trump tuyên bố rút tất cả các binh sĩ Mỹ còn lại ở Syria, ngoại trừ sự hiện diện nhỏ tại At-Tanf ở phía nam, tại biên giới với Jordan. 
Binh sĩ Mỹ sẽ "triển khai lại và duy trì trong khu vực để giám sát tình hình" nhằm ngăn chặn IS trỗi dậy trở lại, ông Donald Trump cho biết thêm . 
Theo ông Donald Trump, "Hãy để Syria và ông Assad bảo vệ người Kurd và chiến đấu chống với Thổ Nhĩ Kỳ để bảo vệ lãnh thổ của họ" - ông Donald Trump chia sẻ trên Twitter trước đó. Cũng theo nhà lãnh đạo Mỹ, ông nên tập trung nhiều hơn vào bảo vệ biên giới Mỹ với Mexico. 

Trong diễn biến liên quan, quân đội Arab Syria được phát hiện đang di chuyển hướng về phía biên giới trong ngày 14.10 theo một thỏa thuận với người Kurd. Trước đây, Mỹ chặn đứng mọi nỗ lực của chính phủ Syra nhằm giành lại lãnh thổ đã được dân quân người Kurd giải phóng khỏi IS đồng thời tìm cách thiết lập dạng chính quyền song song với chính quyền ông Assad với hi vọng lật đổ ông Assad. 
THANH HÀ

Khinh thường Trump, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ ‘ném thư của Trump vào sọt rác’

REUTERS
Image captionTổng thống Recep Tayyip Erdogan trong văn phòng hôm 9/10

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ném lá thư của Tổng thống Mỹ Donald Trump "vào sọt rác", các nguồn nói với BBC.

Quan điểm: Syria có thể là khởi đầu cho kết thúc của Trump

Mỹ: Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bị 'phạt nặng' nếu không dừng tấn công người Kurd

Trong thư hôm 9/10, gửi sau khi Mỹ rút quân ra khỏi Syria, ông Trump nói: "Đừng có làm tay cứng rắn. Đừng có ngu."

Các nguồn thuộc phủ tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ nói với BBC rằng ông Erdogan "hoàn toàn bác bỏ" lá thư.

Vào hôm nhận thư, Thổ Nhĩ Kỳ mở tấn công đánh lực lượng người Kurd ở Syria.

Trong thư, ông Trump nói: "Hãy có thỏa thuận tốt."

"Lịch sử sẽ nhìn ông thiện cảm nếu ông làm điều đúng, nhân văn."

Nhưng các nguồn tin của Thổ nói với BBC: "Tổng thống Erdogan nhận thư, hoàn toàn bác bỏ và ném vào thùng rác."

Trump's letter to ErdoganBản quyền hình ảnhREUTERS
Image captionLá thư của Tổng thống Donald Trump

Tổng thống Trump đang bị chỉ trích vì việc rút quân, và giới chỉ trích nói nhờ đó mà Thổ Nhĩ Kỳ đã mở tấn công.

129 thành viên đảng Công hòa ở Hạ viện đã tham gia cùng phe Dân chủ lên án việc này hôm thứ Tư.

Nghị quyết chung được thông qua với tỉ lệ 354-60.

Tổng thống Donald Trump đang bị chỉ tríchBản quyền hình ảnhEPA
Image captionTổng thống Donald Trump đang bị chỉ trích

Trừng phạt mạnh có thể đẩy Thổ ngả sang Nga, được thêm món quà bonus  từ Trump

Vì sao Nga và Mỹ bị « tê liệt » vì chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria

mediaCác xe tăng M-60 của Thổ Nhĩ Kỳ tiến vào thành phố Tukhar (Manbij, miền bắc Syria) ngày 14/10/2019.Aref TAMMAWI / AFP

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan chấp nhận lời mời của điện Kremlin và sẽ công du Nga trong thời gian từ đây đến cuối tháng 10/2019. Hiện tại, cả Nga lẫn Mỹ đều có vẻ bất lực trước chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại bắc Syria.

Ngày 15/10/2019, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo : « Chúng tôi sẽ tiếp tục cuộc chiến cho đến khi nào đạt được các mục tiêu ». Theo Đài Quan Sát Nhân Quyền Syria OSDH, bắt đầu từ hôm 09/10, chỉ trong vòng có 7 ngày, chiến dịch quân sự này đã gây ra nhiều thiệt hại nhân mạng cho cả hai phía : 70 thường dân và 135 chiến binh lực lượng Dân chủ Syria FDS bên phía Syria. Còn bên Thổ Nhĩ Kỳ là 20 thường dân và 120 chiến binh thân Thổ. Thêm vào đó, cuộc tấn công khiến 160 ngàn người phải bỏ nhà bỏ cửa chạy sơ tán (theo số liệu của Liên Hiệp Quốc).

Nếu như châu Âu tỏ ra bất lực trong vụ việc này, thì khả năng hành động của hai cường quốc lớn là Nga và Mỹ cũng bị hạn hẹp. Kênh truyền hình Pháp Franceinfo giải thích vì sao Thổ Nhĩ Kỳ đang làm cho Nga và Mỹ cùng « tê liệt ».

Trump không biết phải làm gì

Trên đài truyền hình Franceinfo, bà Nicole Bacharan, nhà chính trị học và chuyên gia về Hoa Kỳ, cho rằng Donald Trump đã tự mình trói mình. Tình hình không đòi hỏi phải gấp rút triệt thoái binh sĩ Mỹ, nhưng nguyên thủ Hoa Kỳ đã bật đèn xanh cho Erdogan. Dường như sau khi đã cho phép chiến dịch này và ra lệnh rút quân, tổng thống Mỹ lại đột ngột thay đổi thái độ đe dọa « hủy diệt » nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ nếu như Ankara vượt « lằn ranh đỏ ».

Vì sao lại có sự thay đổi giọng điệu như thế ? Chuyên gia Nicole Bacharan cho rằng đó là vì ông Trump bị dồn vào đường cùng, bị chỉ trích từ mọi phía. « Nếu như Trump có vẻ lùi bước một cách lố bịch như vậy và còn dọa dẫm hành động chống lại tình huống do chính ông tạo ra, là bởi vì ông ấy đang bị tất cả mọi người chống đối, các nghị sĩ đảng Dân Chủ, đảng Cộng Hòa và Lầu Năm Góc nữa ».

Kết quả là gì ? Thứ Hai, 14/10, Donald Trump cam kết trên Twitter đang chuẩn bị những « biện pháp trừng phạt lớn nhắm vào Thổ Nhĩ Kỳ ». Cuối cùng thì Hoa Kỳ cũng ban hành một sắc lệnh trừng phạt nhắm vào 3 bộ trưởng của Thổ Nhĩ Kỳ : Năng Lượng, Quốc Phòng và Nội Vụ. Thông cáo của bộ Tài Chính Mỹ nêu rõ trừng phạt đưa ra là nhằm thuyết phục Ankara « dừng ngay lập tức cuộc tấn công » tại Syria.

Tài sản tại Mỹ (nếu có) của ba vị bộ trưởng nói trên sẽ bị phong tỏa, và các giao dịch quốc tế bằng đô la sẽ bị ngăn chận. Bà Nicole Bacharan lưu ý, « những đòn trừng phạt này thật ra chẳng có chút hiệu quả gì hết. Thổ Nhĩ Kỳ chỉ sẽ dừng tấn công chừng nào họ đạt được điều họ muốn ! »

Giữa hai đồng minh, Hoa Kỳ đã nhanh chóng lựa chọn

Khi được hỏi về phản ứng của binh sĩ Mỹ tại thực địa, cho rằng việc bỏ rơi đồng minh Kurdistan là điều xấu hổ, ông Ryan McCarthy, bộ trưởng Lục Quân Mỹ (dưới quyền bộ trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ) trả lời rằng nên « giải thích cho binh sĩ hiểu tính chất phức tạp của tình thế ». Khi hai đối tác của Mỹ có những lợi ích trái ngược nhau, « cần có thời gian để giải thích sự khác biệt trong quan hệ giữa các binh sĩ và các chọn lựa mà chúng ta phải thực thi ở cấp độ quốc gia ».

Điều này có nghĩa là vị bộ trưởng Lục Quân ngầm thừa nhận những gì mà các quan chức quân sự Mỹ đã nói riêng với nhau từ bao lâu nay : Giữa Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia thành viên của NATO, cho trú ngụ các cơ sở quân sự chiến lược của Mỹ, và sắc tộc thiểu số người Kurdistan tại Syria, vốn đang tận dụng các thắng lợi quân sự chống lại nhóm tổ chức Nhà nước Hồi Giáo Daech để kiểm soát một phần lãnh thổ của Syria, thì không bao giờ Hoa Kỳ phải thực sự tính toán lựa chọn gì cả, như giải thích của ông Joshua Landis, chuyên gia về Syria trường đại học Oklahoma với AFP : « Trump cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ quan trọng hơn người Kurdistan. Do vậy, tôi không nghĩ rằng đây là quyết định đơn phương của Trump. Hoa Kỳ xem Thổ Nhĩ Kỳ như là một đối tác quan trọng để bảo vệ các lợi ích của Mỹ. Và Recep Tayyip Erdogan đã hiểu rằng thời điểm đã đến và Hoa Kỳ sẽ không tuyên chiến với Thổ Nhĩ Kỳ chỉ vì người Kurdistan ».

Nga cũng kẹt vì vừa muốn giữ đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ vừa lo Daech trỗi dậy

Về phía Nga, mọi chuyện cũng không đơn giản hơn. Ngày Thổ Nhĩ Kỳ mở đợt tấn công vào bắc Syria, nước Nga tỏ ra kín tiếng. Vladimir Putin chỉ đơn giản « kêu gọi đối tác Thổ Nhĩ Kỳ nên suy nghĩ kỹ đến tình hình hiện nay để tránh ảnh hưởng đến những nỗ lực chung giải quyết khủng hoảng Syria ».

Theo giải thích của ông Cyrille Bret, chuyên gia về các vấn đề chiến lược và Quan hệ Quốc tế với Franceinfo, « nước Nga bị kẹt giữa một bên là liên minh với Thổ Nhĩ Kỳ và bên kia là mối bận tâm ngăn chận chiến binh thánh chiến người Kavkaz hồi hương ».

Quả thật, nguyên thủ Nga đã từng phát biểu về hồ sơ gai góc này khi nhắc đến khả năng trỗi dậy tiềm tàng của nhóm tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo. Hàng ngàn chiến binh của Daech bị người Kurdistan giam giữ có nguy cơ lại được tự do. Tổng thống Nga trong một cuộc họp thượng đỉnh với các nước cựu Xô Viết ở Achkhabad, Turkmenistan đã cảnh báo : « Đây là một mối đe dọa thật sự cho chúng ta, cho quý vị bởi vì những kẻ đó sẽ đi đâu và sẽ ra sao ? »

Vẫn theo ông Cyrille Bret, « nước Nga đang chờ xem tình hình tiến triển ra sao, Nga không thể gây áp lực với bên này cũng như là bên kia. » Một trong những hành động duy nhất mà Nga đưa ra là ngăn chận một dự thảo tuyên bố của Mỹ tại Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc vào thứ Sáu 18/10 nhằm yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ ngưng chiến dịch quân sự.

Với ông Cyrille Bret, điều này không có gì là bất ngờ cả : « Lẽ thường thôi : Đường lối đối ngoại của Nga đó là ‘không can thiệp’. Đối với nước Nga, chủ quyền là nguyên tắc cốt yếu trong quan hệ quốc tế ».

Dù vậy, thứ Ba 15/10, Matxcơva đã tỏ ra cứng giọng. Đặc sứ của điện Kremlin về Syria, ông Alexander Lavrentiev tuyên bố rằng chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ là « không chấp nhận được » và cho biết là không có một thỏa thuận tiên quyết nào giữa Matxcơva và Ankara.

Trả lời câu hỏi của phóng viên hãng thông tấn Nga Interfax bên lề chuyến công du Abu Dhabi, đặc sứ Nga xác nhận là Matxcơva có đứng ra làm trung gian giữa chính phủ Syria và người Kurdistan. Ông còn cho biết rõ là Nga sẽ không cho phép xảy ra đối đầu giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Syria.

Cả Nga lẫn Mỹ sẽ không hành động trực diện chống Erdogan

Rốt cuộc, một điều hiển nhiên là Mỹ và Nga sẽ không bao giờ tiến hành các hoạt động quân sự chống tổng thống Erdogan. Liệu liên minh mới nhất giữa Kurdistan với Bachar al-Assad có sẽ làm thay đổi cục diện đối với Nga, đồng minh lớn của chế độ Damas ?

Về điểm này, ông Cyrille Bret tỏ ra dứt khoát : « Đây là một yếu tố bất định mới bởi vì nước Nga lại rơi vào thế kẹt giữa hai đồng minh, nhưng điều đó cũng không hẳn là ngày mai, binh sĩ của ông Putin sẽ sát cánh cùng Bachar al-Assad ra chiến trường để chống Thổ Nhĩ Kỳ. »

Về phần mình, tổng thống Mỹ rất rõ ràng. Donald Trump hôm thứ Hai, 14/10, cảnh báo rằng Hoa Kỳ sẽ không lại lao vào một « cuộc chiến giữa những người đã đánh nhau từ hai trăm năm nay ». Ông bực bội nói tiếp : « Phải chăng người ta thật sự nghĩ rằng Hoa Kỳ sẽ phải tham chiến chống lại Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên của khối NATO ? Những cuộc chiến không hồi kết sẽ phải chấm dứt ! »

Do vậy, liên minh quân sự với Thổ Nhĩ Kỳ dường như không bị đe dọa. Theo trung tâm nghiên cứu American Security Project, Hoa Kỳ đang cất giữ 50 quả bom hạt nhân tại khu căn cứ quân sự Mỹ ở Incirlik, phía nam Thổ Nhĩ Kỳ. Khu căn cứ không quân này mà Hoa Kỳ sử dụng từ thời Chiến Tranh Lạnh, và là nơi đóng quân của khoảng 2.500 binh sĩ Mỹ, rất hữu ích cho các chiến dịch chống Daech và được dùng như là đầu cầu cho các chiến dịch quân sự của Mỹ trong toàn khu vực.

Kurdistan-Syria : Donald Trump bội phản, Phương Tây tự sát

mediaXe tăng Thổ Nhĩ Kỳ trên đường sát biên giới Syria. Ảnh ngày 18/10/2019.REUTERS/Stoyan Nenov

Thảm kịch Kurdistan-Syria, sự phản bội của Donald Trump, tính tóan « thâm độc » của Erdogan và Putin. Nước Pháp đối mặt với Hồi Giáo chính trị. Về châu Á, Hồng Kông nổi bật với bài phân tích « Ngõ cụt » của Trung Quốc. Đây là những chủ đề chính của các tuần báo Pháp.

Silence, o­n tue (Im miệng để chúng tôi giết ), tựa màu máu đỏ trên trang bìa của Courrier International mở đầu cho một loạt bài về Kurdistan-Syria và « những điều mà Bắc Kinh không hiểu về Hồng Kông » là hai hồ sơ lớn trên tạp chí mỗi tuần tổng hợp 1500 bài báo thế giới.

Giấc mơ của người Kurdistan-Syria được sống yên lành sau 5 năm chiến tranh bị tan biến. Quyết định rút quân bốc đồng của Donald Trump gieo rắc hỗn loạn, mở đường cho Thổ Nhĩ Kỳ tấn công, nhưng nghiêm trọng hơn cả là giúp cho Nga trở thành chủ nhân ông tại khu vực.

L’Orient-Le Jour của Liban xót xa cho số phận người Kurdistan-Syria phải bỏ làng ra đi trước đoàn quân Thổ Nhĩ Kỳ với tâm trạng vĩnh viễn mất quê hương. Một cô gái 17 tuổi, phân trần trong nước mắt : tôi không dám chống cự, tôi không phải là Che Guevara. Giải pháp duy nhất là chạy. Cũng theo tờ báo Liban này, Mỹ rút quân giúp cho Matxcơva trở thành chủ nhân ông và rồi đây chế độ Damas sẽ áp đặt các điều kiện trói tay cộng đồng Kurdistan.

Phê phán nghiêm khắc ,nhất vẫn là báo chí Mỹ. Los Angeles Times lên án « hành động bốc đồng « của Donald Trump gây ra những hệ quả tai hại trên diện địa mà còn đi ngược lại quyền lợi của nước Mỹ : Trong nhiều chính phủ, một câu hỏi thường được đặt ra là « ai tuyên bố nhân danh tổng thống ». Trong chính quyền Trump thì chỉ có Trump, đã vậy ông ta còn không ngần ngại tuyên bố trái ngược nhau. Trên trường quốc tế, tiếng nói của Nhà Trắng đã mất trọng lượng. Người dân Mỹ sẽ lãnh hậu quả.

NATO rạn nứt

Trong nhãn quan địa chiến lược, tuần báo Le Point nhận định dứt khóat : tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ nhanh chóng ra tay để đặt Tây Phương vào chân tường. Cuộc tấn công của Ankara chứng tỏ Liên Minh NATO, nền tảng của các chế độ dân chủ bị nứt rạn. Phản bội người Kurdistan, Tây Phương tự sát.

Theo Le Point, bỏ người Kurdistan sau khi phó mặc Ai Cập cho « Huynh Đệ Hồi Giáo » cho thấy xu hướng của Mỹ rút bỏ Trung Đông và xem nhẹ lời cam kết với đồng minh. Hành động này của Mỹ đe dọa Israel, Đài Loan cũng như Châu Âu.

Thảm bại tại Syria chỉ là một loạt thất bại chính trị của Donald Trump : Chủ nhân Nhà Trắng không còn « quả đấm thép » nào để đấu với Trung Quốc, Iran, Bắc Triều Tiên và Venezuela.

Nói cách khác, thái độ tiền hậu bất nhất, thiển cận nhưng thích khoe khoang, không rõ có phải do bệnh tâm thần hay không, Donald Trump đã giúp Tập Cận Bình và Vladimir Putin toại nguyện. Donald Trump không phải là nguyên nhân. Ông là sản phẩm của xu hướng nước Mỹ ích kỷ mị dân.

Nước Mỹ hào hùng của 1945 đã chết, Le Point kết luận.

« Việt Nam » của Erdogan

Bên cạnh tâm trạng bi quan này cũng có những lời xác quyết : Người Kurdistan- Syria sẽ không bao giờ bỏ cuộc, hãy làm cho Thổ Nhĩ Kỳ trả giá đắt, miền đông bắc Syria sẽ là « Việt Nam » của Erdogan.

Một ngày sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tấn công, nhật báo Israel Ha’Aretz, hy vọng người Kurdistan không buông súng, trái lại nên chiến đấu mới là thượng sách cho dù bị bỏ rơi. Với câu hỏi : liệu Erdogan sẽ sa lầy như Mỹ tại Việt Nam ?, tác giả tin rằng với kinh nghiệm trận mạc, FDS thừa khả năng sử dụng chiến thuật du kích để làm tiêu hao quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Ankara cần đánh thật nhanh để áp đảo trong khi người Kurdistan không cần yếu tố thời gian, vừa đánh để tranh thủ sự ủng hộ của công luận quốc tế, vừa gây thiệt hại cho quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, tạo làn sóng chống chiến tranh ngay tại nước Thổ.

Đồng quan điểm, tuần báo L’Obs dành cho nhà nhân chủng học mang hai dòng máu Mỹ-Pháp Scott Atran một bài phỏng vấn dài. Chuyên gia này rất tức giận Donald Trump và dự phóng cuộc chiến sẽ kéo dài và người Kurdistan sẽ không bao giờ đầu hàng. Ông cho biết đã từng chứng kiến tận mắt trên chiến trường « tinh thần quả cảm của từng người dân Kurdistan kể cả phụ nữ và người trên 80 tuổi ».

Trong cuộc chiến chống Daech, từ 2014 đến chiến thắng, FDS đã hy sinh 10.000 chiến binh trong khi đồng minh Hoa Kỳ có 17 binh sĩ tử trận.

Bỏ người Kurdistan là một quyết định « lãng phí » vì họ là sắc dân có nhãn quan khá tự do, có niềm tin vào một chế độ thượng tôn pháp luật. Sau Nhật Bản và Israel, ở phía đông Châu Âu, hệ thống chính trị Kurdistan là tương đối cởi mở nhất.

Scott Atran kết luận : Bỏ đồng minh Kurdistan là tự bỏ các giá trị cơ bản để đánh đổi những món lợi vật chất.

Hồng Kông : Trung Quốc phải chấp nhận thực tế

Trong bối cảnh phong trào phản kháng tại Hồng Kông không có dấu hiệu suy giảm sau bốn tháng đấu tranh và để truy tìm căn nguyên vì sao chính quyền Bắc Kinh bị rơi vào thế kẹt không lối thoát, một nhà nghiên cứu chính trị Hồng Kông phải trở lại thời thực dân Anh tìm câu trả lời. Courrier International đăng lại bài tham luận ngày 25/09/2019 nhân một cuộc hội thảo tại Hồng Kông.

Những điều không biết

Theo tác giả Diệp Kiện Dân (Ray Yep Kin Man), dự luật xét lại các nguyên tắc dẫn độ đã gây ra cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất tại Hồng Kông kể từ năm 1997. Cường độ đề kháng của dân Hồng Kông không ngừng gia tăng cho dù dự luật đã được hủy bỏ. Đúng vào ngày quốc khánh của Hoa Lục, một cảnh sát viên rút súng bắn vào một người biểu tình làm tình thế trở thành rất nguy hiểm. Tuy nhiên, theo nhận định của giáo sư Diệp Kiện Dân, kẻ gây ra thiệt hại lớn nhất trong hơn 100 ngày qua là đảng Cộng Sản Trung Quốc. Vì thiếu hiểu biết nên sử dụng chiến lược chà đạp nguyên tắc « một quốc gia hai chế độ » do Đặng Tiểu Bình đề xuất để thuyết phục dân Hồng Kông trở về đất mẹ. Nếu theo đúng tinh thần « nhất quốc lưỡng chế » thì bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga phải từ chức từ lâu.

Cơ sở của công thức này là « đồng cảm giữa hai cộng đồng ». Mục tiêu của công thức là bảo đảm cho chế độ tư bản tại Hồng Kông và nền kinh tế thị trường, thừa kế của chế độ thực dân Anh, được hoạt động hài hòa.

Thế mà trong những tháng gần đây, chiến lược của Bắc Kinh là « bôi bẩn » người dân Hồng Kông. Rồi vì lý do chính trị, Bắc Kinh tấn công vào một loạt xí nghiệp địa phương từ hãng hàng không Cathay Pacific cho đến các tập đoàn địa ốc và công ty MTR, quản lý hệ thống xe điện ngầm, bắt ép họ phải hợp tác với Bắc Kinh, cụ thể là đóng cửa một số trạm để gây khó khăn cho người đi biểu tình.

Hậu quả, người dân Hồng Kông không thấy Bắc Kinh ban « ân sủng » gì , vậy thì chơi với Hoa Lục để làm gì ? Khái niệm « nhất quốc lưỡng chế » còn là chiêu bài trong chính sách đối với Đài Loan. Nếu Tập Cận Bình ra tay đàn áp Hồng Kông thì chẳng khác nào khai tử nỗ lực của nhiều thế hệ lãnh đạo vận động quốc tế nhìn nhận Hồng Kông, Ma Cao, Đài Loan là lãnh thổ Trung Quốc. Thế mà, mỗi lần xảy ra khủng hoảng là mỗi lần đảng Cộng Sản gia tăng kềm kẹp. Lần sau cùng là sau phong trào Dù vàng 2014, các ứng cử viên nghị viện bị buộc phải ký giấy cam kết Hồng Kông là « lãnh thổ bất khả phân » của Trung Quốc.

Thiếu hiểu biết về công thức « một quốc gia hai chế độ », Bắc Kinh còn hiểu lầm về mối quan hệ « mẫu quốc- nhượng địa » thời thực dân Anh, tưởng rằng « toàn quyền » chỉ là bù nhìn. Vì vậy, đảng Cộng Sản Trung Quốc giữ nguyên trạng quy chế này khi thu hồi nhượng điạ vào năm 1997. Trên thực tế, theo giáo sư Diệp Kiện Dân, trong suốt 150 năm đô hộ, toàn quyền Hồng Kông thường xuyên « chống lại Luân Đôn » mỗi khi có lý do chính đáng bảo vệ quyền lợi địa phương, kể cả chuyện tự ý giảm ngân sách tài trợ cho lực lượng Hoàng Gia trấn đóng tại nhượng địa mà triều đình không làm gì được.

Những điều mới khám phá

Thật ra, theo giáo sư Diệp Kiện Dân, với tinh thần thực tế, sau 100 ngày đối đầu với khủng hoảng, lãnh đạo Trung Quốc cũng ý thức được là « không thể đàn áp ». Hồng Kông đã thay đổi và quyết liệt hơn những đợt tranh đấu trước. Hàng triệu công dân tận tình dấn thân, chống lại bạo quyền với một kho tàng sáng kiến thông minh và tinh thần đồng cam cộng khổ mỗi ngày.

Giải pháp khả thi nhất cho Bắc Kinh là phải kiên nhẫn chinh phục một phần dân cư sẵn sàng thỏa hiệp. Càng đàn áp thì càng nguy hiểm.Trong phong trào tranh đấu hiện nay có hai xu hướng : một bên muốn Bắc Kinh tôn trọng tôn chỉ « hai chế độ », để cho Hồng Kông thêm quyền tự trị, bầu cử tự do. Xu hướng thứ hai chủ trương « ly khai » thậm chí « độc lập ». Hai xu hướng này đang « cạnh tranh nhau », bên thắng sẽ quyết định tương lai chính trị của Hồng Kông.

Giải pháp tối ưu của đảng Cộng Sản Trung Quốc là chấp nhận thực tế này, ủng hộ xu hướng muốn sống trong một xã hội tự do, với các quyền và giá trị phổ quát. Chỉ như thế thì mới hy vọng công thức « nhất quốc lưỡng chế » được tồn tại.

Phát hiện khủng bố : Nước Pháp chưa sẵn sàng….

Vụ 4 cảnh sát bị một đồng nghiệp theo đạo Hồi giết chết ở ngay cơ quan anh ninh Paris tiếp tục được bàn luận. L’Express trở lại cuộc đời của hung thủ để kết luận : Đồng nghiệp và vợ của Mickael Harpon « không thấy có một bằng chứng nào cho thấy hung thủ bị cực đoan hóa » trừ một lần sau vụ tòa soạn tuần báo trào phúng Charlie Hebdo bị tấn công. Lúc đó Mickael Harpon có tuyên bố « Charlie Hebdo tự gieo gió ».

Nhưng nếu có cảnh giác phát hiện thì làm sao ? Tuần báo L’Obs đặt câu hỏi nát óc : Phát hiện tín đồ cực đoan đã là chuyện khó. Khó hơn nữa là giúp đối tượng trở lại bình thường và tìm một chỗ đứng mới trong xã hội. Nhà nước Pháp chưa có câu trả lời.

Vì sao có loài chim di trú chọn Tây Ban Nha làm quê hương ?.

Vì biến đổi khí hậu, vì ngại bay qua biển và vì được cung ứng đầy đủ. Báo El Independiente, trích dẫn các nhà điểu cầm học Tây Ban Nha, giải thích.

Theo El Independiente, thay đổi khí hậu và đời sống tiến hóa của xã hội đã làm cho đa số loài chim di trú không dám lấy rủi ro bay qua vịnh Gibraltar về châu Phi tìm mặt trời khi mùa đông tới. Loài cò trắng chọn ở lại Tây Ban Nha vì nơi đây cũng ấm áp và có đủ thức ăn, từ những đống rác thành phố.

Hệ quả là chính phủ Tây Ban Nha phải thành lập những khu bảo tồn thiên nhiên để có cho loài chim di trú từ Bắc Âu bay đến có chỗ dừng chân. Nếu thấy đất lành thì chim cứ đậu và nhận nơi này làm quê hương, khỏi phải đi xa. Có khu bảo tồn thiên nhiên thì có du khách. Chim nhập cư và nước đón tiếp cùng có lợi 
URL của bản tin này::http://www.vietnamville.ca/article.7583
© Vietnamville contact: admin@vietnamville.ca