Động thái trên được xác nhận bởi Hải quân Mỹ và Cơ quan Quốc phòng Đài Loan. "Hai tàu chiến đi qua eo biển nhằm thể hiện cam kết của Mỹ đối với một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Hải quân Mỹ sẽ tiếp tục hoạt động ở bất cứ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép" - phó phát ngôn viên Nate Christensen của Hạm đội Thái Bình Dương tuyên bố. Trung Quốc ngày 02/10 bày tỏ phẫn nộ sau khi một khu trục hạm của Hải quân Mỹ tiến gần các hòn đảo mà Bắc Kinh nhận chủ quyền ở Biển Đông. Bắc Kinh nói họ kiên quyết phản đối hành động mà họ gọi là một mối đe dọa đối với chủ quyền Trung Quốc.


Bắc Kinh và Washington hiện đang vướng vào một cuộc chiến thương mại, trong đó cả hai bên liên tiếp gia tăng các biện pháp thuế quan nặng nề lên hàng xuất khẩu của đối phương.


Một quan chức Hoa Kỳ giấu tên cho biết tàu khu trục USS Decatur của Hải quân Hoa Kỳ đã tiến vào khu vực 12 hải lý quanh Đá Gaven và Đá Gạc Ma thuộc Quần đảo Trường Sa hôm Chủ nhật (30/10).


Chiến dịch này là nỗ lực mới nhất của Washington chống lại điều mà Hoa Kỳ cho là những nỗ lực của Bắc Kinh nhằm hạn chế tự do hàng hải trên các vùng biển chiến lược, nơi mà hải quân của Trung Quốc, Nhật Bản, và hải quân một số nước Đông Nam Á khác hoạt động. Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết đã điều tàu hải quân ra để cảnh cáo, yêu cầu tàu Mỹ rời đi.


Bộ Quốc phòng Trung Quốc tuyên bố nước này có chủ quyền không thể bàn cãi đối với các đảo và vùng biển xung quanh các đảo trên Biển Đông, và rằng tình hình trong khu vực đang có những tiến triển tốt đẹp nhờ vào nỗ lực của Trung Quốc và các quốc gia láng giềng Đông Nam Á.


“Phía Hoa Kỳ liên tục điều tàu quân sự đi vào vùng biển gần các đảo trên Biển Đông mà không xin phép, đe doạ nghiêm trọng chủ quyền và an ninh của Trung Quốc, phá hoại nghiêm trọng quan hệ quân sự Mỹ-Trung, và gây phương hại nặng hề tới hoà bình và ổn định khu vực,” Bộ Quốc phòng Trung Quốc tố cáo.


“Quân đội Trung Quốc kiên quyết phản đối hành động này.”


Bộ này còn cho biết thêm lực lượng vũ trang Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện tất cả các bước cần thiết nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia.


Trong một thông cáo riêng, Bộ Ngoại giao Trung Quốc mạnh mẽ thúc giục Hoa Kỳ chấm dứt các hành động “gây hấn”, đồng thời “ngay lập tức sửa chữa những sai lầm.”

Chiến dịch tự do hàng hải của Hoa Kỳ diễn ra vào thời điểm xuất hiện những rạn nứt trong quan hệ quốc phòng hai nước khi Trung Quốc bất bình với lệnh trừng phạt mà Washington nhắm vào quân đội nước này do mua vũ khí của Nga cũng như việc Hoa Kỳ hỗ trợ hòn đảo tự trị Đài Loan, vùng lãnh thổ mà Bắc Kinh luôn coi là của mình.

Hôm 30/9, hãng Reuters đưa tin Trung Quốc hủy một cuộc họp an ninh với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis, vốn dự kiến diễn ra vào tháng 10.

Hồi tuần trước, Bộ quốc phòng Trung Quốc cũng đánh tiếng cho biết chuyến thăm dự kiến của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc tới Mỹ cuối năm nay có thể sẽ không diễn ra.